Gjykata Supreme e ka shfuqizuar si të paligjshëm një udhëzim administrativ të Ministrisë së Shëndetësisë, i cili i detyronte shoqëruesit e pacientëve në spitalin më të madh publik të Kosovës të paguanin një tarifë prej 3 eurove për t’iu qëndruar atyre pranë.

Në një njoftim për media të mërkurën, gjykata tha se Ministria përmes këtij udhëzimi më 2024 kishte tejkaluar autorizimin ligjor të dhënë nga Ligji për Shëndetësi, duke e krijuar një detyrim të ri financiar pa bazë të qartë ligjore, dhe në kundërshtim me parimin e legalitetit.

Shumë kosovarë detyrohen t’i shoqërojnë të afërmit e tyre të sëmurë gjatë qëndrimit në spital, për shkak se sistemi shëndetësor vazhdon të përballet me trysi si pasojë e burimeve të kufizuara dhe emigrimit të stafit mjekësor.

Disa qytetarë me të cilët kishte folur Radio Evropa e Lirë në fund të shkurtit, ishin ankuar për barrë të dyfishtë, të kujdesit dhe të pagesës në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës (QKUK).

Mesatarisht, rreth 300 infermierë largohen çdo vit nga Kosova, kryesisht drejt vendeve të Bashkimit Evropian, në kërkim të pagave më të larta dhe kushteve më të mira të punës.

Me largime të tilla janë përballur edhe spitalet rajonale të Kosovës.

Largimet i kanë kufizuar kapacitetet e sistemit dhe ka rritur barrën mbi stafin e mbetur, por, në mënyrë indirekte, edhe mbi familjarët e pacientëve.

Vendimi i Supremes të mërkurën vjen pas një padie të ushtruar nga organizata joqeveritare, Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), ndaj Ministrisë së Shëndetësisë.

IKD-ja e kontestoi në gjykatë ligjshmërinë e dispozitave të udhëzimit administrativ përmes të cilave ishte përcaktuar pagesa prej 3 eurove për çdo ditë qëndrimi në spital për secilin shoqërues të pacientëve mbi moshën 15-vjeçare.

Në ankesë, IKD-ja kishte argumentuar se Ligji për Shëndetësi e definon bashkëpagesën si mjet financiar që paguhet për shërbime të kujdesit shëndetësor nga personat që i shfrytëzojnë ato shërbime, ndërsa personi shoqërues nuk mund të konsiderohet shfrytëzues i shërbimeve shëndetësore, pasi ai nuk i nënshtrohet trajtimit mjekësor dhe nuk përfiton shërbime diagnostike, terapeutike apo rehabilituese.

Supremja tha se, pas shqyrtimit të provave dhe të dispozitave kushtetuese dhe ligjore, ka ardhur në përfundim se dispozitat e kontestuara nuk kanë bazë të mjaftueshme ligjore dhe se përmes tyre është zgjeruar në mënyrë të palejuar nocioni i “bashkëpagesës”.

Gjykata vendosi se bashkëpagesa mund të vendoset vetëm ndaj personave që janë përfitues të drejtpërdrejtë të një shërbimi shëndetësor, pra jo edhe ndaj shoqëruesve të pacientëve.

“Sipas vlerësimit të Gjykatës, personi shoqërues nuk e plotëson këtë kriter, pasi prania e tij në institucionin shëndetësor lidhet me mbështetjen e pacientit dhe jo me marrjen e shërbimeve shëndetësore”, thuhet në vendim.

| Radio Evropa e Lirë

Këshilli i Përgjithshëm i Lidhjes Demokratike të Kosovës, me vota unanime, miratoi propozimin e marrëveshjes me Vjosa Osmanin për të garuar bashkërisht në zgjedhjet e 7 qershorit.

Në takimin e sotëm, u vendos që kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku të jetë kandidat i kësaj partie për kryeministër derisa Vjosa Osmani do të jetë bartëse e listës së deputetëve dhe njëkohësisht do të jetë  edhe kandidate për presidente.

Ish-presidentes Osmani do t’i takojnë gjithsej 20 emra për deputetë brenda listë së LDK-së.

Ceremonia e zyrtarizmit të kësaj marrëveshjeje për bashkim, do të bëhet të dielën në orën 18:00, njoftoi Abdixhiku duke shtuar se në listën e plotë do të përfshihen figura që mund të kontribuojnë në stabilitetin politik si përpjekje për rikthim të ekuilibrit institucional në vend.

Vjosa Osmani ishte ndër figurat më të votuara të LDK-së dhe kandidate e kësaj partie për kryeministre në zgjedhjet e vitit 2019.  Ndarja e saj me strukturat e LDK-së erdhi pas rrëzimit të qeverisë Kurti 1, kur në vitin 2020, ajo formoi partinë e saj, Listën Guxo, që më pas në zgjedhjet e vitit 2021, bashkë me Lëvizjen Vetëvendosje, fituan mbi 51% të votave.  Asokohe, si pjesë e marrëveshjes për bashkëqeverisje, Vjosa Osmani u zgjodh presidente e Kosovës.

Koalicioni i OJQ-ve për Mbrojtjen e Fëmijëve – KOMF shpreh shqetësim për paraqitjen e rasteve të sëmundjes së fruthit tek fëmijët në javët e fundit.

Sipas të dhënave të institucioneve shëndetësore, janë identifikuar 10 raste të fëmijëve të prekur nga fruthi dhe të gjithë fëmijët e infektuar kanë qenë të pavaksinuar.

KOMF shpreh shqetësim për rënien e mbulueshmërisë së vaksinës kundër fruthit, shytave dhe rubeolës në grup moshën 12–24 muaj, e cila rrit rrezikun për shpërthime të fruthit dhe sëmundjeve të tjera të parandalueshme me vaksinë.

KOMF i bën thirrje të gjithë prindërve dhe kujdestarëve ligjorë që të vaksinojnë fëmijët e tyre, në përputhje me kalendarin e rregullt të vaksinimit. KOMF thekson se vaksinimi i fëmijëve është obligim ligjor i prindërve që lidhet drejtpërdrejt me mbrojtjen e shëndetit të fëmijës.

Vaksinat janë mjeti më efektiv për parandalimin e sëmundjeve të rrezikshme, ato janë të testuara shkencërisht, të sigurta dhe të miratuara nga institucionet relevante shëndetësore ndërkombëtare.

Në këtë drejtim, KOMF u bënë thirrje prindërve që të mos bien pre e dezinformatave dhe informacioneve të pasakta që mund të qarkullojnë në hapësirat publike apo online.

Për çdo paqartësi, prindërit inkurajohen të konsultohen me profesionistët shëndetësorë në Qendrat e Mjekësisë Familjare në komuna.

Gjithashtu, KOMF u bën thirrje institucioneve shëndetësore që të intensifikojnë veprimet për identifikimin e fëmijëve të pavaksinuar dhe për vaksinimin e fëmijëve në komunitet (derë më derë).

KOMF thekson nevojën për reagim të koordinuar dhe të vazhdueshëm institucional, me fokus në rritjen e mbulueshmërisë së vaksinimit dhe mbrojtjen efektive të shëndetit të fëmijëve. KOMF vlerëson se institucionet shëndetësore duhet të intensifikojnë fushatat vetëdijesuese për vaksinimin, të cilat duhet të shoqërohen me informim të vazhdueshëm të prindërve, me qëllim që ata të jenë të informuar saktë dhe në mënyrë të plotë për rëndësinë dhe sigurinë e vaksinimit