As më mirë e as më keq, rangohet edhe komuna e Ferizajt sa i përket përmbushjes së kritereve që pushteti lokal parasheh në procesin e integrimit evropian. Kjo u bë e ditur sot në një tryezë që Instituti “GAP” organizoi me rastin e publikimit të raportit hulumtues mbi zbatimin e Marrëveshjes së Stabilicim Asociimit në nivel lokal. Ky raport i cili parasheh arritjet dhe sfidat në shtatë komunat më të mëdha të Kosovës, Ferizajn e paraqet me 18 obligime të përmbushura, 14 pjesërisht të përmbushura si dhe 17 të papërmbushura.

“Janë një mori e obligimeve dhe veprimeve që MSA i kërkon nga Kosova dhe rrjedhimisht Kosova në shumë aspekte çalon në kuptimin e përmbushjes së këtyre obligimeve. Kur jemi tek niveli lokal i pushtetit vlen të ceket se përceptimi ekziston që integrimi evropian nuk është përgjegjesi e pushtetit lokal, mirëpo të dhënat flasin ndryshe, komunat kanë dhënë dhe vazhdojnë të jepin një kontribut të mirë në agjendën e procesit të integrimit. Fillimisht komunat janë angazhuar në procesin e ritadhesimit, pastaj kontributi i dytë është që lidhet me liberalizimin e vizave ku 27 kritere  nga 99 prej tyre janë agjendë e nivelit lokal”, tha Bekim Salihu nga Instituti ”GAP”.

Nga kriteret e përmbushura, si sfidë më e madhe e potencuar në këtë raport, del se komuna e Ferizajt e ka pasur mungesën e zbatimit të legjislacionit në mbrojtje të trashëgimisë kulturore, reformimin e administratës publike, mungesën e një plani të veprimit për zbatimin e rekomandimeve të auditorit, mungesën e një zyreje në komunë për ndihmë juridike falas, ngecje në mbrojtje të shëndetit publik, e disa të tjera. Ndërkaq, si problem kryesor u tha se është mosfunksionimi i Zyrës së Integrimit Evropian, si dhe kapacitetet e komunës për të përfituar fonde që jepen nga Bashkimi Evropian.

“Vetëm sa për informacion BE-ja nëpërmjet instrumentit “IPA” në vitin 2017 i ka dhënë mundësi Kosovës që të thith 67 milionë euro, e Kosova nga këto fonde i ka marrë vetëm 31 milionë, ndërsa komunat pothuajse nuk kanë marrë fare nga këto fonde. Komunat do të duhet që Zyrat për Integrime Evropiane t’i orientojnë edhe në kuptimin strategjik të jenë në gjendje të aplikojnë në këto fonde që të cila janë mundësi e mirë për t’u përmbushur disa nga obligimet që qeveritë lokale i kanë karshi qytetarit”, tha Salihu.

Në këtë tryezë ishin të pranishëm edhe përfaqësues të pushtetit lokal, të cilët e vlerësuan këtë raport dhe u zotuan se do të angazhohen çdo ditë e më shumë për të zbatuar projektet që kanë të bëjnë me integrimin evropian dhe obligimet që kanë në këtë rrugë.

“Kryetari i komunës me të ardhë në pushtet ka pasur prioritet Zyrën për Integrime Evropiane, ku si staf mbështetës ka angazhuar edhe persona të tjerë, po ashtu është formuar këshilli ndërdrejtorial për zhvillim ekonomik, ku  top prioritet i këtij këshilli është aplikimi i komunës së Ferizajt në fondet e BE-së. Po ashtu në kuadër të kabinetit janë angazhuar edhe këshilltarë të jashtëm për këtë qëllim ku tashmë veç kemi aplikuar në disa fonde”, tha Selim Marevci nga kabineti i kryetarit Agim Aliu.

E, derisa zyrtarë të qeverisë lokale tregonin për arritjet që komuna po shënon në procesin e intergimit evropian, në anën tjetër përfaqësues të organizatës INPO, kritikuan komunën që kjo çështje lë shumë për të dëshiruar.

“Administrata komunale asnjëherë nuk e ka shpall asnjë konkurs, sidomos për ata që angazhohen me kontratë mbi vepër, për shembull e kemi pikërisht zyrtarin e Zyrës për Intergime Evropiane që është si punëtor me kontratë mbi vepër dhe ka hy pa kurrfarë konkursi. Pastaj kur jemi tek thithja e fondeve, komuna e Ferizajt prej vitit 2014, pra viti i fundit ka qenë ku ka zbatu një projekt prej donatorëve të huaj. E ka pasur mundësinë në vitin e kaluar për t’i trajnuar zyrtarët për thithjen e fondeve në “IPA” dhe çfarë kanë bërë e kanë emëruar një drejtor, tash ai nuk është më se u ndërru pushteti dhe asgjë askujt, thjesht as ky proces nuk menaxhohet mirë e mbarë”, tha Arbenita Topalli nga INPO.

Me qëllim që ky proces të ketë rezultate më të mira, Instituti ”GAP” rekomandon që Ministria e Administrimit të Pushtetit Lokal duhet të nisë një një proces të trajnimit të stafit për integrime evropiane nëpër komuna, me qëllim të rritjes së cilësisë së raportimit nga ana e tyre për nivelin e përmbushjes së MSA-së.  Si një një tjetër rekomandim nga ky raport, është së kryetarët e komunave duhet t’i ftojnë në të gjitha takimet e drejtorëve edhe zyrtarët për integrime evropiane.