Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka thënë se është arritur një marrëveshje kornizë për t’i ndalur luftimet në Lindjen e Mesme, për ta rihapur Ngushticën e Hormuzit dhe për t’i dhënë fund bllokadës amerikane ndaj porteve iraniane.

“Marrëveshja me Republikën Islamike të Iranit tani është e kompletuar”, shkroi Trump në Truth Social duke njoftuar marrëveshjen të dielën vonë, e cila do ta hapë një periudhë 60-ditore për të mundësuar bisedime për një marrëveshje më të hollësishme për paqe midis Uashingtonit dhe Teheranit.

Kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif – vendi i të cilit ka vepruar si ndërmjetës mes Uashingtonit dhe Teheranit – konfirmoi se është arritur marrëveshja për paqe dhe se ceremonia e nënshkrimit është planifikuar të mbahet më 19 qershor në Zvicër.

Edhe Irani e konfirmoi arritjen e marrëveshjes.

Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabadi, tha të hënën se “është shpallur përfundimi i përhershëm dhe i menjëhershëm i luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin”.

Ai shtoi se Ngushtica e Hormuzit do të rihapet më 19 qershor pas nënshkrimit zyrtar të marrëveshjes.

Nëse marrëveshja përfundimtare nënshkruhet vërtet, ajo do të përbënte hapin më të madh drejt përfundimit të konfliktit në Lindjen e Mesme, i cili shpërtheu më 28 shkurt kur SHBA-ja dhe Izraeli nisën sulme ajrore kundër Iranit.

“Kjo marrëveshje e madhe do të sjellë paqe dhe siguri në gjithë rajonin”, shkroi Trump.

“Me hapjen e Ngushticës pas nënshkrimit të marrëveshjes të premten [19 qershor], për qëllime të pastrimit të minave, nafta do të rrjedhë sërish në të dy drejtimet për rajonin dhe botën”, shtoi ai.

Agjencia shtetërore iraniane e lajmeve, Mehr, publikoi ato që tha janë hollësitë e memorandumit të mirëkuptimit me 14 pika, duke thënë se ai parashikon 60 ditë bisedime lidhur me çështjet bërthamore dhe heqjen e plotë të sanksioneve ndaj Teheranit.

Trump ka theksuar se thelbi i marrëveshjes gjithëpërfshirëse për paqe do të jetë garantimi se Irani nuk do të zhvillojë kurrë armë bërthamore dhe se Ngushtica e Hormuzit do të mbetet e hapur për qarkullimin e lirë të anijeve.

Më herët, Reuters citoi një zyrtar të lartë iranian të ketë thënë se, sipas draftit të marrëveshjes, Shtetet e Bashkuara do të pajtohen të lirojnë asete të ngrira iraniane në vlerë të 25 miliardë dollarëve, ndërsa Teherani do të angazhohet të mos prodhojë ose sigurojë armë bërthamore.

Zyrtari tha se Irani është pajtuar ta ruajë status quo-në bërthamore, përfshirë mospasurimin e uraniumit dhe moszgjerimin e synimeve bërthamore, derisa të arrihet një marrëveshje përfundimtare.

Agjencia e lajmeve Fars – e cila është e afërt me Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike – tha se “është vendosur që trafiku detar nëpër Gjirin Persik të rregullohet nga Irani në bashkërendim me Omanin”. Kjo bien ndesh me deklaratat e mëparshme të Trumpit.

Komanda ushtarake iraniane e shpalli marrëveshjen e paqes si fitore për vendin.

Trump kishte deklaruar më herët për gazetën Wall Street Journal se marrëveshja do të nënshkruhej ose elektronikisht nga ai vetë ose nga nënpresidenti JD Vance.

Më vonë, Vance tha se planifikon të marrë pjesë në nënshkrimin e marrëveshjes në Gjenevë dhe se është “e mundur” që edhe Trumpi të jetë i pranishëm.

Luftë më e gjerë në Lindjen e Mesme

Pas sulmeve fillestare ajrore kundër Iranit në fund të shkurtit, lufta më pas u përhap në gjithë Lindjen e Mesme, pasi Teherani u kundërpërgjigj me sulme me dronë dhe raketa kundër aleatëve amerikanë në Gjirin Persik.

Një konflikt paralel shpërtheu në Liban, ku Izraeli goditi bastionet e grupit militant Hezbollah, i cili kishte lëshuar raketa përtej kufirit drejt Izraelit.

Hezbollahu, i cili mbështetet nga Irani dhe kontrollon pjesë të mëdha të Libanit jugor, konsiderohet organizatë terroriste nga SHBA-ja, ndërsa Bashkimi Evropian ka futur në listën e zezë krahun e tij ushtarak, por jo degën politike.

Irani ka këmbëngulur që përfundimi i luftimeve në Liban të përfshihet në marrëveshje. Izraeli, ndërkohë, ka vazhduar ofensivën e tij kundër Hezbollahut në Libanin jugor.

Marrëveshje për paqe rrezikohej të dështonte të dielën, pasi Izraeli goditi përsëri shënjestra të Hezbollahut në Liban.

Megjithatë, Gharibabadi tha se një nga kushtet për të mos u kundërpërgjigjur ishte tërheqja e Izraelit nga Libani jugor.

Në të kaluarën, Izraeli është zotuar për vazhdimin e ofensivës kundër Hezbollahut dhe krijimin e një zone të sigurisë në Liban, gjë që shpesh e ka zemëruar Trumpin, i cili publikisht e ka kritikuar kryeministrin izraelit, Benjamin Netanyahu, për sulmet ushtarake.

Izraeli nuk e komentoi menjëherë njoftimin për marrëveshjen e paqes.

Perëndimi kërkon hapjen e Hormuzit dhe një marrëveshje bërthamore

Liderët perëndimorë përshëndetën marrëveshjen SHBA-Iran dhe deklaruan se Ngushtica e Hormuzit duhet të jetë e hapur për lundrim pa tarifa dhe se Teherani nuk duhet të zotërojë kurrë armë bërthamore.

Presidenti francez, Emmanuel Macron, i cili do ta mirëpresë samitin e G7 të hënën, tha se marrëveshja “duhet të lejojë rihapjen urgjente dhe pa kushte të Ngushticës së Hormuzit, të cilën misioni ndërkombëtar i krijuar me Mbretërinë e Bashkuar është gati ta mbështesë”.

“Mjetet janë në dispozicion dhe gati për t’u angazhuar. Rikthimi i trafikut detar, pa kufizime ose tarifa, është kusht thelbësor për stabilitetin rajonal dhe ekonominë globale”, shtoi ai.

Kryeministri britanik, Keir Starmer, tha se “jemi të qartë se liria e lundrimit pa tarifa duhet të rikthehet tani në Ngushticën e Hormuzit”, duke shtuar se “Irani nuk duhet të ketë kurrë armë bërthamore”.

Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Antonio Guterres, e mirëpriti marrëveshjen si një “hap jetik” drejt zgjidhjes së luftës në Lindjen e Mesme.

Demokratët amerikanë thanë se i mirëpresin përpjekjet diplomatike, por se po presin hollësi konkrete të marrëveshjes para se të vendosin nëse do ta mbështesin atë apo jo.

Përfaqësuesi Gregory W. Meeks, demokrati më i lartë në Komitetin e Punëve të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve, tha në një deklaratë se “kushtet e marrëveshjes, jo njoftimi për shtyp, do të përcaktojnë nëse ajo i shërben interesave amerikane”.

“Çdo marrëveshje përfundimtare duhet të jetë e qëndrueshme, e zbatueshme, transparente dhe subjekt i mbikëqyrjes rigoroze nga Kongresi. Populli amerikan meriton më shumë sesa njoftime të paqarta ose propagandë politike”, tha ai.

Senatori republikan Lindsey Graham, një mbështetës i zëshëm i Trumpit dhe kritik i ashpër i regjimit në Teheran, tha se ishte “i gëzuar” kur dëgjoi për marrëveshjen kornizë, por se po priste hollësitë e plota.

“Jam i lumtur të dëgjoj se memorandumi i mirëkuptimit me Iranin për të lejuar hapjen e Ngushticës së Hormuzit është arritur. Do të ndjek nga afër negociatat pasuese lidhur me programin bërthamor të Iranit dhe çështje të tjera”, shkroi ai në X.

“Jam disi i shqetësuar se mënyra se si Irani e sheh marrëveshjen duket e ndryshme nga ajo që po pretendon ekipi amerikan”, shtoi ai.

| Radio Evropa e Lirë

Ministri në detyrë i financave, Hekuran Murati ka njoftuar se pagesa prej 100 € për punëtorët e sektorit privat do të ekzekutohen të hënën, kurse pagesa për studentët që kanë aplikuar, do të ekzekutohen sapo të pranohen konfirmimet përkatëse nga institucionet e arsimit të lartë.

Përmes një postimi në facebook, Murati bëri të ditur se “që në fillim të kësaj jave, komisionet vlerësuese kanë filluar punën për shqyrtimin e aplikimeve për dy masat e mbetura nga Pakoja për Përballje me Inflacion 2.0, konkretisht mbështetjen për punëtorët e sektorit privat dhe studentët.

Puna e komisionit për masën e sektorit privat është drejt përfundimit, dhe ekzekutimi i pagesave pritet të bëhet në fillim të javës që vjen, pra të hënën.

Kurse komisioni për masën e studentëve do ta përfundojë punën sapo të ketë marrë konfirmimet përkatëse nga institucionet e arsimit të lartë, për studentët që kanë aplikuar. Edhe për këtë do t’ju njoftojmë me kohë sapo listat për pagesa të jenë gati për ekzekutim”, ka shkruar Murati në Facebook.

Në shënim të Ditës së Çlirimit,  Stacioni policor në Ferizaj, organizon më 12 Qershor ecjen e përbashkët me Forcën e Sigurisë, institucionet lokale, shoqërinë civile, klubet sportive dhe organizatat e ndryshme.

Në njoftim bëhet e ditur se aktiviteti do të nisë nga Palestra e Sporteve “Bill Clinton”, fiks nga ora 08:30 dhe do të përmbyllet në Parkun e Lirisë, ku do të organizohet një koktej rasti, si dhe do të zhvillohen rrëfime historike nga pjesëmarrësit dhe diskutime të hapura mbi rëndësinë e kësaj dite dhe vlerat e saj.

Bashkohuni me ne në Ecjen për Lirinë – në rrugëtimin e përbashkët në nderim të Ditës së Çlirimit”, thuhet mes tjerash në ftesën e Stacionit policor të Ferizajt.