Një veteran i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) ka mbërritur në vendlindje të mërkurën herët pasi u lirua nga paraburgimi në Serbi, ku ishte mbajtur për rreth tre muaj për gjoja krime kundër popullatës civile, njoftoi avokati i tij Arianit Koci.

Mit’hat Llozhani mbërriti në Kosovë rreth orës 5:00 mëngjesin e së mërkurës, shkroi Koci në Facebook.

Koci theksoi se Llozhani “ka kaluar nëpër një periudhë jo të lehtë” dhe shtoi se më shumë hollësi “do të japim bashkë me Mit’hatin, ditëve në vijim”.

Llozhani ishte arrestuar më 5 shkurt sapo kishte hyrë në Serbi nga pika kufitare e Batrovcit në kufi me Kroacinë.

Ai ishte dërguar në paraburgim nga autoritetet serbe, të cilat thanë asokohe se ai dyshohej se kishte kryer trajnime si pjesëtar i UÇK-së i Zonës Operative të Dukagjinit në vitet 1998 dhe 1999 “pas së cilave ka marrë pjesë në sulme terroriste kundër anëtarëve të MPB-së serbe dhe ushtrisë jugosllave”.

Por, Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së i tha Radios Evropa e Lirë (REL) në shkurt se Llozhani kishte marrë pjesë në disa stërvitje në Shqipëri, por nuk kishte të dhëna se ai kishte qenë në vijat e frontit në Kosovë.

Nënkryetari i kësaj organizate të veteranëve, Gazmend Syla, i pati thënë REL-it se Llozhanit i ishte gjetur kartela e veteranit në xhep gjatë kontrollit nga autoritetet serbe.

Ministria e Punëve të Jashtme e Kosovës (MPJD) i kishte kërkuar angazhim bashkësisë ndërkombëtare për të ndihmuar në lirimin e LLozhanit.

Serbia ka arrestuar vazhdimisht shtetas të Kosovës për gjoja krime lufte në Kosovë gjatë luftës së viteve 1998-’99, dhe vetëm në vitin 2025 u regjistruan disa arrestime të tilla.

Rastet e të arrestuarve në Serbi, sipas burimeve në MPJD

Arbnor Spahiu – i arrestuar në qershor nën dyshimet për “vrasje të rëndë” në Banjskë; u lirua më 21 nëntor.

Lulzim Halili – i arrestuar në korrik, i akuzuar për “krime lufte”; mbetet në paraburgim.

Sasha Gjorgjeviq – i arrestaur në korrik, nën dyshimet për “bashkëpunim me Shërbimin Informativ të Shtetit të Shqipërisë (SHISH), përmes Agjencisë Kosovare të Inteligjencës (AKI)”; mbetet në paraburgim.

Behar Preniqi – i arrestuar në gusht, si “pjesëtar i dyshuar i UÇK-së”; mbetet në paraburgim.

Hazir Haziri – i arrestuar në shtator nën dyshimet për “krime lufte”; u lirua në janar 2026.

Avni Qenaj – i arrestuar në nëntor për “krime lufte”; gjykata në Beograd i dha një muaj paraburgim.

Millan Vukashinoviq dyshohet se është rrëmbyer nga xhandarmëria serbe në Leposaviq – pjesa veriore e Kosovës – më 1 nëntor.

Më 14 gusht, autoritetet serbe njoftuan se i ndaluan edhe dy persona me inicialet X.E. dhe B.E. (Xhemajl dhe Bashkim Emini) në pikën kufitare mes Serbisë dhe Hungarisë, Horgosh, nën dyshimet se si pjesëtarë të UÇK-së, “kanë kryer krime lufte kundër popullsisë civile”. Pesë ditë më pas, ata u liruan.

| Radio Evropa e Lirë

Shpërndarja mbrëmë e Legjislaturës së dhjetë të Kuvendit, hapi rrugën për zgjedhjet e parakohshme parlamentare në afatin brenda 45 ditësh, ashtu siç konstatoi Gjykata Kushtetuese në vendimin e saj kur e shpalli të pavlefshëm dekretin e ish-presidentes Vjosa Osmani për shpërndarje të Kuvendit.

Pasi deputetët e Kuvendit të Kosovës, në mungesë të kuorumit,  dështuan që të zgjedhin presidenten e re nga dy kandidatet e propozuara, Feride Rushiti dhe Hatixhe Hoxha, Kuvendi u shpërnda “Sipas Kushtetutës” (Ex Constitutione), ashtu siç edhe thuhej në aktgjykimin e Gjykatës Kushtetuese.

Tani, ushtruesja e detyrës së Presidentes, Albulena Haxhiu duhet që të caktojë datën e zgjedhjeve brenda afateve kushtetuese, që mund të jetë e diela e 31 majit ose ajo e 7 qershorit.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve është shprehur i gatshëm për organizmin e zgjedhjeve të reja, derisa kostoja e përafërt e tyre do të jetë 10 milionë euro.

Gjykata Themelore në Prishtinë e ka dënuar me gjashtë vjet burgim Jellena Gjukanoviqin, për akuzën e spiunazhit.

Ajo ishte e pranishme në gjykatore në shpalljen e aktgjykimit.

Jellena Gjukanoviq u arrestua në shkurt të vitit 2025 dhe aktakuza ndaj saj u ngrit në shtator të po atij viti.

Ajo e ka mohuar fajësinë, teksa Prokuroria Speciale e Kosovës në fjalën përfundimtare të mbajtur javën e kaluar kërkoi dënim prej 25 vjetësh burgim.

Gjukanoviq, nga Mitrovica e Veriut, punonjëse e Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE), u arrestua më 28 shkurt në pikën kufitare të Jarinjës, në veri të Kosovës, dhe prej asaj kohe ndodhet në paraburgim.

Gjykimi ndaj saj nisi më 16 shtator të vitit të kaluar. Në aktakuzë thuhet se ajo ka transmetuar informacione tek Agjencia Serbe e Sigurisë dhe Inteligjencës (BIA), ka rrezikuar rendin kushtetues dhe sigurinë kombëtare të Kosovës.

Prokurori special, Bekim Kodraliu, gjatë gjykimit ka thënë se Gjukanoviq kishte qenë në kontakt me dy zyrtarë të BIA-s: Ratko Gajtanoviq, përgjegjës i agjencisë në rajonin e Novi Pazarit, dhe Lubisha Bukviq, zyrtar tjetër i saj.

“Me këtë të fundit, e pandehura është takuar disa herë në zyrat e BIA-s në Beograd”, ka deklaruar ai.

Sipas Kodraliut, Gjukanoviq ka shfrytëzuar pozitën që mbante në OSBE, duke vepruar nën ndikimin e Aleksandar Vllajiqit, i dënuar tashmë për spiunazh, si dhe zyrtarëve të tjerë të BIA-s.

Prokuroria ka thënë se Gjukanoviq ka kontribuar në krijimin e një “narrativi armiqësor” ndaj institucioneve të sigurisë, shtetësisë dhe integritetit territorial të Republikës së Kosovës.

Përmes këtyre veprimeve të qëllimshme, sipas Prokurorisë Speciale, Gjukanoviq ka vënë në rrezik serioz jetën dhe sigurinë personale të zyrtarëve shtetërorë, qytetarëve të vendit dhe personelit ndërkombëtar të OSBE-së në Kosovë.

Çfarë thuhet në aktakuzë?

Jellena Gjukanoviq akuzohej se, prej një date të pacaktuar deri në momentin kur ishte arrestuar, më 28 shkurt 2025, në cilësinë e zyrtares vendore të misionit të OSBE-së në Kosovë, me dashje kishte ndihmuar në formë aktive Agjencinë për Inteligjencë dhe Siguri të Serbisë [BIA].

Sipas aktakuzës të siguruar nga Radio Evropa e Lirë, Gjukanoviq i kishte ofruar BIA-s të dhëna, dokumente dhe informacione të ndjeshme që lidhen drejtpërdrejt me rendin kushtetues, sigurinë institucionale dhe veprimtarinë e brendshme të institucioneve të Republikës së Kosovës.

Këto informacione, gjithnjë sipas aktakuzës, Gjukanoviq ia kishte përcjell agjentit rezident të BIA-s, Aleksandër Vllajiqit, i cili u dënua për spiunazh nga Gjykata Themelore në Prishtinë më 5 qershor 2025.

“…të cilat informacione pastaj janë transmetuar te zyrtarët e lartë të BIA-s, përkatësisht Ratko Gajtanoviq, përgjegjës i BIA-s për rajonin e Novi Pazarit në Serbi, dhe zyrtarin tjetër Lubisha Bukviq, ku me këtë të fundit, e pandehura në disa raste edhe është takuar në zyrat e BIA-së në Beograd”, thuhet në aktakuzë.

Duke e shfrytëzuar pozitën si “zyrtare e Programit Kombëtar në Qendrën Rajonale në Mitrovicë”, pranë Zyrës rajonale të OSBE-së në Mitrovicë, Gjukanoviq akuzohet se përmes udhëzimeve që merrte nga i dënuari për spiunazh Vllajiq dhe zyrtarëve të tjerë të BIA-s, kishte ndikuar të përpiloheshin raporte të OSBE-së për situatën politike në Kosovë në atë mënyrë që të paraqesin një narrativ “armiqësor ndaj institucioneve të sigurisë, shtetësisë dhe integritetit të Republikës së Kosovës”.

Me këtë veprim, sipas aktakuzës, ajo e ka cenuar rëndë rendin kushtetues dhe sigurinë kombëtare dhe e ka vënë në rrezik jetën dhe sigurinë e zyrtarëve shtetërorë, qytetarëve dhe të personelit të OSBE-së në Kosovë.

Sipas dokumentit, në dy telefonat e saj që janë konfiskuar, prokuroria ka gjetur komunikimet e saj me zyrtarët e shërbimit sekret serb.

Nga të dhënat e ekzaminuara të telefonave ishte gjetur se Gjukanoviq e kishte informuar në vazhdimësi agjentin serb Aleksandër Vllajiq përmes komunikimeve në shtatë numra të ndryshëm të tij dhe në disa raste ishte takuar edhe me zyrtarin tjetër të BIA-s Lubisha Bukoviq, në Beograd.

Në aktakuzë janë paraqitur edhe pamje të ekranit me të dhëna nga OSBE-ja, në lidhje me çështjen e targave të veturave në veri të Kosovës.

“A lexuat se [kryeministri i Shqipërisë, Edi] Rama u dërgoi letër anëtarëve të BE-së për ta liruar [ish-presidentin, Hashim] Thaçi, për ta shfuqizuar Gjykatën Speciale, historinë që Dick Marty bëri akuza të rreme për trafikim të organeve…”, ishte një prej mesazheve që ajo këmbeu me Vllajiqin, zyrtarin e BIA-s.

Teksa akuzohej se mbante komunikim të vazhdueshëm, Gjukanoviq përmendet në aktakuzë se e informonte Vllajiqin në lidhje me një incident ndaj një qytetari serb, duke pretenduar se është sulmuar nga Policia e Kosovës, duke i treguar se si duhet të alarmohen të gjitha ambasadat dhe gazetarët për këtë rast.

Madje në një komunikim me mesazhe të 22 korrikut 2021, të paraqitur në aktakuzë, Gjukanoviqit i kërkohet nga zyrtarët e BIA-s t’u sigurojë informacione për lëvizjen e Njësisë Speciale të Policisë së Kosovës në pjesën veriore të Kosovës, për çka sipas aktakuzës, ajo pajtohet ta kryejë si detyrë.

Sipas aktakuzës, në telefonat e saj të ekzaminuar janë gjetur edhe fotografi të policëve të njësive speciale.

Në mesin e veprimeve që Gjukanoviq akuzohet t’i ketë bërë ishte edhe targetimi i individëve të ndryshëm, kryesisht serbë të Kosovës, kinse si bashkëpunëtorë të shërbimeve të huaja të inteligjencës në Kosovë, të cilët më pas, gjatë vizitave në Serbi, janë ndaluar, intervistuar, shantazhuar dhe rekrutuar nga BIA, për të punuar në interesin e BIA-së serbe.

Sipas Kodit Penal të Kosovës, spiunazhi është vepër e rëndë penale dhe dënohet me të paktën pesë vjet burg, nëse vërtetohet fajësia.

Së voni, autoritetet në Kosovë kanë arrestuar disa persona, shqiptarë dhe serbë, nën dyshimet për spiunim në shërbim të inteligjencës serbe.

Ekspertët kanë thënë se këto raste tregojnë se spiunazhi mbetet një kërcënim serioz për sigurinë e Kosovës.

| Radio Evropa e Lirë