Connect with us

Botë

Anijet nisin të lundrojnë përmes Ngushticës së Hormuzit

Published

on

Armëpushimi i brishtë si duket po respektohet disa orë pasi Shtetet e Bashkuara dhe Irani u pajtuan për të, teksa anijet po lëvizin përmes Ngushticës së Hormuzit dhe bombardimet janë ndalur për herë të parë në më shumë se një muaj.

Udhëheqësit nga e mbarë bota – përfshirë edhe tregjet financiare dhe të energjisë – më 8 prill mirëpritën armëpushimin, teksa shpresojnë se ai do të çojë në një zgjidhje diplomatike për t’i dhënë fund luftës, ndonëse ka pasur disa raportime për sulme ajrore të kryera nga Izraeli dhe Irani.

“Presidenti i Shteteve të Bashkuara më ka thënë mua, dhe i ka thënë të gjithë ekipit negociator – sekretarit të Shtetit, Marco Rubion, dhe të dërguarit të posaçëm, Steve Witkoff – ‘Shkoni dhe punoni me mirëbesim për të arritur një marrëveshje’”, tha nënpresidenti amerikan, JD Vance, gjatë pjesëmarrjes në një ngjarje në Budapest.

“Ai nuk ka durim. Është i paduruar për të bërë përparim. Na ka thënë të negociojmë me mirëbesim dhe mendoj se nëse ata negociojnë me mirëbesim, do të jemi në gjendje të gjejmë një marrëveshje. Por, kjo është një ‘nëse’ e madhe dhe, në fund varet nga iranianët se si do të negociojnë. Shpresoj që të marrin vendimin e duhur”, shtoi Vance.

Uashingtoni dhe Teherani u pajtuan më 7 prill për një armëpushim dyjavor, të ndërmjetësuar nga Pakistani, duke u tërhequr nga përshkallëzimi për t’u dhënë kohë dy palëve të negociojnë një marrëveshje paqeje.

“SHBA-ja do të punojë ngushtë me Iranin, për të cilin kemi përcaktuar se ka kaluar në atë që do të jetë një ndryshim shumë produktiv i regjimit”, tha Trump në rrjetet sociale më 8 prill.

Islamabadi do të ndërmjetësojë negociatat e drejtpërdrejta mes dy vendeve më 10 prill.

Trump, që më 7 prill shkroi se “një civilizim i tërë do të vdesë sonte” nëse Irani nuk arrin një marrëveshje, shkroi në rrjetet sociale se ka pranuar një propozim 10-pikësh nga Teherani dhe se ai beson se “është një bazë mbi të cilën mund të punohet për të negociuar”.

Iranianët janë shprehur të lehtësuar, por njëkohësisht të shqetësuar pasi SHBA-ja dhe Irani njoftuan për marrëveshjen, që parasheh ndaljen e armiqësive për dy javë. Pas më shumë se pesë javë sulme ajrore, disa iranianë thonë se presin ditë të vështira përpara, me infrastrukturë të shkatërruar, por gjithashtu duan që Qeveria e tyre të rivendosë të drejtat themelore dhe të lirojë të burgosurit politikë.

“Jam i lumtur që ka një armëpushim, por nuk do të qetësohem derisa të ketë paqe të qëndrueshme”, tha një burrë nga brenda Iranit në një mesazh dërguar Radios Farda të Radios Evropa e Lirë.

“E di se na presin ditë të vështira. Infrastruktura është shkatërruar dhe autoritetet me gjasë do të bëhen më të dhunshme, por ne duhet të qëndrojmë të bashkuar dhe të distancohemi nga nxitësit e luftës”.

Trump nuk dha detaje për propozimin iranian, por shtoi se marrëveshja varet nga fakti nëse Teherani lejon kalim të papenguar të anijeve në Ngushticën e Hormuzit, një rrugë kyç detare përmes së cilës kalon rreth 20 për qind e naftës dhe gazit në botë.

Sipas të dhënave nga monitoruesi detar MarineTraffic, deri në mesditë dy anije kaluan përmes kësaj rruge ujore.

“Shenjat e para të aktivitetit të anijeve po shfaqen në Ngushticën e Hormuzit pas njoftimit për armëpushim, që përfshin një rihapje të përkohshme të kësaj rruge strategjike për të mundësuar negociatat”, thuhet në një postim të këtij monitoruesi në X, duke theksuar se një anije transportuese me pronësi greke dhe një anije me flamur liberian kanë kaluar tashmë përmes ngushticës.

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, konfirmoi përmes një postimi në X se nëse sulmet kundër Iranit ndalohen, forcat e armatosura iraniane “do të ndalin” sulmet hakmarrëse ndaj caqeve në mbarë Lindjen e Mesme.

“Gjatë dy javëve, do të jetë i mundur kalimi i sigurt përmes Ngushticës së Hormuzit përmes koordinimit me forcat e armatosura të Iranit dhe duke pasur parasysh kufizimet teknike”, shkroi ai.

Izraeli tha se e mbështet vendimin e presidentit Trump për të ndalur sulmet ndaj Iran për dy javë, me kusht që të rihapet menjëherë Ngushtica e Hormuzit dhe të ndalen sulmet ndaj SHBA-së, Izraelit dhe vendeve të tjera në rajon.

Por, deklarata, e publikuar nga zyra e kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, tha se armëpushimi nuk përfshin Libanin, gjë që bie ndesh me një deklaratë të mëhershme të kryeministrit të Pakistan, Shehbaz Sharif.

Agjencia shtetërore e lajmeve e Libanit, raportoi për sulme të reja izraelite në jug të vendit, përfshirë granatime dhe një sulm ajror në mëngjes ndaj një ndërtese pranë një spitali, ku u vranë katër persona.

Për më tepër, ushtria izraelite lëshoi paralajmërime urgjente për banorët, duke thënë se planifikonte të sulmonte në jug të Libanit.

Ndërkohë, shtetet e Gjirit, Kuvajti dhe Emiratet e Bashkuara Arabe raportuan për sulme të reja në territorin e tyre.

| Radio Evropa e Lirë

Botë

Të paktën 68 të vdekur pas përplasjes së trenave të shpejtë në Spanjë

Published

on

Të paktën 68 persona kanë vdekur pasi dy trena të shpejtë u përplasën në Spanjë. Ky është aksidenti i dytë vdekjeprurës në më pak se një vit në linjat që lidhin Madridin me rajonin jugor të Andaluzisë, thanë autoritetet rajonale.

Dhjetëra persona të tjerë raportohet se kanë pësuar lëndime, teksa qindra autoambulanca, helikopterë janë parë në vendngjarje.

Pamjet e transmetuara nga mediat rajonale shfaqën disa vagonë të dëmtuar dhe shina metalike të shtrembëruara.

Miguel, që po udhëtonte me disa kolegë dhe gjendej në vagonët nga fundi i një prej trenave që u përplas, foli për radio COPE për aksidentin.

“Dëgjuam një zhurmë të madhe që zgjati për dhjetë sekonda, teksa treni po dilte nga shinat. Nga dritarja që gjendej në anën e djathtë e pamë trenin e shkatërruar”, tha ai.

Një person i informuar për aksidentin tha se një tren ekspres i operatorit hekurudhor spanjoll Iryo ndaloi pranë Toledos për shkak të një defekti në sinjalistikë, me urdhër të menaxherit të infrastrukturës, ADIF-it, kur u godit nga një tjetër tren i shpejtë.

Sipas këtij personi, një tren që operohet nga Renfe më pas goditi me shpejtësi të madhe trenin që kishte ndaluar, duke bërë që disa vagonë të të dy trenave të dilnin nga shinat.

As Iryo as Renfe nuk kanë komentuar publikisht për ngjarjen.

Qeveria rajonale e Kastilla-La Mança tha se numri i viktimave është të paktën 30, duke paralajmëruar se numri mund të rritet.

Jesus Perez Martin, kryetar i qytetit Los Jebenes, që gjendet në afërsi të vendit ku ndodhi aksidenti, tha se situata është e “tmerrshme”.

Ndërkaq, Ministria e Shëndetësisë e Spanjës u ka bërë thirrje njerëzve që të dhurojnë gjak pas këtij aksidenti.

Nga qeveria rajonale e Kastilla-La Mança thanë se 174 persona po udhëtonin me trenin e Iryo-s dhe 397 me atë të Renfe-së.

Përplasja e dy trenave vjen nëntë muaj pas një aksidenti mes dy trenave të shpejtë – që u përkisnin dy operatorëve të njëjtë – që ndodhi në të njëjtën linjë dhe që la të vdekur 46 persona.

Aksidenti i janarit, që ndodhi pasi një tren doli nga shinat dhe u përplas me një tren që po vinte në drejtim të kundërt pranë Adamuzit, në provincën e Kordobës, nxiti debat për nivelin e investimeve në mirëmbajtjen e rrjetit hekurudhor gjatë viteve të fundit.

 | Radio Evropa e Lirë

Continue Reading

Botë

Trump falënderon Kosovën për kontributin me trupa në Bordin e Paqes

Published

on

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka falënderuar Kosovën për kontributin e saj në Bordin e Paqes – nismës së udhëheqësit amerikan për arritjen e paqes në botë.

“Dua të falënderoj ato shtete që kanë vendosur të kontribuojnë me trupa, e trajnime për të stabilizuar Gazën, përfshirë Indonezinë, Marokun, Shqipërinë, Kosovën, Kazakistanin, Egjiptin, Jordaninë dhe të tjerë”, tha Trump gjatë fjalimit para Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.

Gjatë fjalimit të tij, Trump e përmendi Kosovën dhe Serbinë edhe në kontekstin e ndaljes së një lufte, duke deklaruar se i kërcënoi këto dy shtete se do të ndalte tregtinë e tyre me SHBA-në nëse do të shpërthente lufta.

Edhe në të kaluarën, Trump ka përmendur ndaljen e një përplasjeje të mundshëm mes Kosovës dhe Serbisë.

Ndryshe, Kosova është në mesin e pesë shteteve të para – së bashku me Indonezinë, Marokun, Kazakistanin dhe Shqipërinë – që janë zotuar për angazhim në misionin në Gazë, me qëllim ofrimin e sigurisë dhe mbikëqyrjen e armëpushimit në Rripin e Gazës.

Më 7 shtator, Kosova u bë formalisht pjesë e Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese (ISF), pasi u nënshkrua marrëveshja formale për t’u bërë pjesë e kësaj force.

Marrëveshja, e nënshkruar nga komandanti i Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK), gjenerallejtënant Bashkim Jashari, dhe komandanti amerikan i ISF-së, gjeneralmajor Jasper Jeffers, formalizon përfshirjen e Kosovës në forcën e planifikuar.

“Ky zhvillim i rëndësishëm nënvizon përkushtimin e Kosovës ndaj misionit të ISF-së dhe mbështetjen e saj të vazhdueshme për planin 20-pikësh për Paqe të presidentit [Donald] Trump”, u tha në deklaratën e Bordit të Paqes.

Nënshkrimit të kësaj marrëveshjeje i ka paraprirë miratimi nga Kuvendi për dërgimin e FSK-së jashtë vendit dhe marrëveshjes për anëtarësim në Bordin e Paqes, si dhe autorizimit për dërgimin e tyre në Gazë nga Presidenca.

Ndërkaq, në prill një ekip i FSK-së shkoi në Rripin e Gazës për të bërë një vlerësim të vendit ku pritet të veprojnë trupat kosovare si pjesë e një force ndërkombëtare në territorin palestinez.

Forca Ndërkombëtare Stabilizuese buron nga një plan 20-pikësh i presidentit amerikan, Donald Trump, për t’i dhënë fund luftës së Izraelit në Gazë.

Trumpi krijoi Bord të Paqes për të mbikëqyrur planin e tij për t’i dhënë fund luftës së Izraelit në Gazë dhe për të rindërtuar territorin e shkatërruar.

Sipas planit, forca paqeruajtëse duhet të zhvendosen në Gazë për të siguruar zonat pas tërheqjes së forcave izraelite, si dhe t’i trajnojnë forca e reja policore palestineze dhe të mbështesin dërgimin e ndihmave atje.

Pjesa më e madhe e Gazës mbetet në rrënoja pas dy vjetësh luftë, e cila u shkaktua nga sulmet e udhëhequra nga Hamasi – grupi palestinez i shpallur organizatë terroriste nga SHBA-ja dhe BE-ja – më 7 tetor 2023.

Por, që nga njoftimi për një marrëveshje në fund të korrikut, përpjekjet për dërgimin e trupave kanë ngecur, pasi si Izraeli, ashtu edhe Hamasi nuk kanë pranuar t’i përmbushin kushtet që do ta mundësonin zbatimin e marrëveshjes.

| Radio Evropa e Lirë

Continue Reading

Botë

SHBA-ja pezullon terminet për viza për aplikantët në mbarë botën

Published

on

Administrata e presidentit amerikan, Donald Trump, ka pezulluar terminet për viza për aplikantët në mbarë botën.

Vendimi është pjesë e një fushate të vazhdueshme të Qeverisë amerikane për ashpërsimin e politikave të emigracionit gjatë mandatit të dytë të udhëheqësit republikan në Shtëpinë e Bardhë.

Një zëdhënës i Departamentit amerikan të Shtetit tha se ka nisur një iniciativë për trajnimin e stafit në të gjitha ambasadat dhe konsullatat amerikane në mbarë botën dhe se terminet për shërbimet e vizave do të përshtaten për t’iu mundësuar punonjësve pjesëmarrjen në trajnim.

Trump ka ndjekur një politikë për dëbimin e emigrantëve dhe ashpërsimin e politikave të emigracionit, e cila përfshin revokimin e vizave dhe vizës së njohur si Green Card, si dhe refuzimin e aplikimeve për një sërë arsyesh, përfshirë qëndrimet politike dhe protestat propalestineze kundër fushatës ushtarake të Izraelit, aleatit të SHBA-së, në Gazë.

Ai argumenton se kjo fushatë synon përmirësimin e sigurisë së brendshme. Megjithatë, masat e ndërmarra nga administrata amerikane janë përballur me disa pengesa ligjore.

Ditë më parë, një gjykatë në SHBA rrëzoi një vendim të administratës Trump që pezullonte lëshimin e vizave për migrantët nga 75 shtete – përfshirë nga Kosova – duke thënë se një politikë e tillë përbënte tejkalim të kompetencave ligjore të sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio.

Departamenti i Shtetit nuk dha detaje për trajnimin që do të realizojë apo edhe afatet se kur do të mbahet, vetëm tha se ky trajnim synon t’i ndihmojë zyrtarët konsullorë të përjashtojnë aplikantët që vlerësohet se mund të bëhen të varur nga përfitimet publike në SHBA, si dhe të sigurojë që vlerësimi i aplikantëve për viza të bëhet “në mënyrë gjithëpërfshirëse dhe të njëtrajtshme”.

Pezullimi i termineve për viza u raportua fillimisht nga Financial Times, që tha se aplikantët për viza imigruese që kishin intervista të caktuara në ambasadat dhe konsullatat amerikane kishin pranuar email-e ku njoftoheshin se takimet e tyre po riplanifikoheshin dhe se do të njoftoheshin më vonë për një datë të re.

Trump gjatë fushatës presidenciale për mandatin e dytë në Shtëpinë e Bardhë premtoi se do të dëbonte miliona migrantë pa dokumente dhe administrata e tij ka ndërmarrë një sërë veprimesh që kur ai u kthye në Shtëpinë e Bardhë, masa që synojnë përshpejtimin e dëbimeve dhe uljen e numrit të kalimeve të paligjshme kufitare.

| Radio Evropa e Lirë

Continue Reading

Trending