Shtetet e Bashkuara njoftuan se përfaqësuesit e Ukrainës dhe Rusisë do të takohen më 10 dhe 11 nëntor në Abu Dabi, për një rund të ri bisedimesh që synojnë t’i japin fund luftës në Ukrainë.

Uashingtoni shpreson se armëpushimi i përkohshëm i javës së kaluar do t’i hapë rrugë përparimit në negociata.

I dërguari i posaçëm amerikan, Steve Witkoff, tha se SHBA-ja do t’i ndërmjetësojë bisedimet, të cilat do të përqendrohen në masat për garantimin e sigurisë pas përfundimit të luftës, uljen e tensioneve, ndihmën humanitare dhe hapat e ardhshëm drejt paqes.

Sipas një zyrtari të lartë amerikan, Uashingtoni pritet të përfaqësohet nga Witkoff dhe Jared Kushner, të cilët udhëheqin përpjekjet amerikane për negociata.

Presidenti rus, Vladimir Putin, pranoi që bisedimet të zhvillohen në formatin trepalësh, me pjesëmarrjen e SHBA-së, Ukrainës dhe Rusisë, pas një takimi me Witkoffin në Shën Petersburg, dy javë më parë.

Kjo nismë e re diplomatike vjen ndërsa presidenti amerikan, Donald Trump, po përpiqet të arrijë përparim drejt përfundimit të luftës më vdekjeprurëse në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore.

Rundi i fundit i bisedimeve trepalëshe, me ndërmjetësimin amerikan, u mbajt në shkurt.

Procesi u ndërpre më pas, për shkak të luftës që përfshiu SHBA-në, Izraelin dhe Iranin.

Shpresat për rifillimin e negociatave u rritën pas një armëpushimi të përkohshëm, të ndërmjetësuar nga SHBA-ja, javën e kaluar.

Ai mundësoi dërgimin e ndihmave humanitare në qytetin Oleshki, në jug të Ukrainës, i cili është nën pushtimin rus.

Banorëve iu dha gjithashtu mundësia të largoheshin nga qyteti, nëse dëshironin.

Por, pavarësisht përpjekjeve diplomatike, sulmet mes Rusisë dhe Ukrainës kanë vazhduar.

Më 3 nëntor, sulmet ruse plagosën së paku 62 persona në një institucion shëndetësor në Harkiv dhe dëmtuan infrastrukturën energjetike në pjesë të tjera të Ukrainës.

Ndërkohë, sipas zyrtarëve, dronët ukrainas goditën një rafineri nafte në qytetin rus të Jarosllavlit.

Analistët dhe ish-zyrtarët amerikanë, me të cilët bisedoi Radio Evropa e Lirë, paralajmërojnë se nuk ka shumë arsye për të pritur ndonjë përparim të madh në Abu Dabi.

Sipas tyre, qëndrimet e Moskës dhe Kievit vazhdojnë të jenë shumë larg njëra-tjetrës dhe ende nuk ka shenja të qarta se Putin është i gatshëm të pranojë një armëpushim.

William Taylor, ish-ambasador i SHBA-së në Ukrainë dhe më vonë i ngarkuar me punë në Ambasadën amerikane gjatë mandatit të parë të Trumpit, tha se çështja kryesore është nëse Rusia e ka ndryshuar qëndrimin e saj ndaj armëpushimit.

“A ka vendosur Putin ta pranojë armëpushimin?”, pyeti Taylor, duke kujtuar se si Uashingtoni, ashtu edhe Kievi, e kanë shprehur vazhdimisht mbështetjen për të.

Ai rikujtoi se Trump ka propozuar më herët një armëpushim që do të ndalonte sulmet ndaj infrastrukturës energjetike.

Ukraina e ka pranuar propozimin, por Rusia e ka refuzuar.

Gjatë bisedimeve të mëparshme trepalëshe, të zhvilluara në nivel ekspertësh në janar dhe shkurt, negociatorët kanë shënuar përparim në disa çështje teknike, përfshirë mënyrën se si mund të mbikëqyrej respektimi i një armëpushimi të mundshëm.

Megjithatë, sipas Taylorit, ata nuk kanë arritur marrëveshje për vetë armëpushimin.

“Pjesa e vështirë, dhe ajo që do të përbënte përparim të vërtetë, do të ishte që Putin të thoshte po, se e pranon armëpushimin”, tha Taylor për Radion Evropa e Lirë.

Armëpushimi mbetet pengesa kryesore

Për Taylorin, suksesi i bisedimeve në Abu Dabi varet nga një gjë: nëse Rusia pranon t’i ndalë luftimet.

Nëse merret ky vendim politik, ekspertët ushtarakë dhe teknikë mund të përcaktojnë më pas se si do të mbikëqyret dhe zbatohet armëpushimi.

Kjo mund të përfshijë përdorimin e mjeteve të vëzhgimit nga ajri, dronëve dhe sensorëve, si dhe përcaktimin e procedurave për reagim ndaj shkeljeve të mundshme.

Por Heather Conley, eksperte në Institutin Amerikan të Ndërmarrjeve dhe ish-zyrtare e lartë e Departamentit amerikan të Shtetit për çështjet evropiane dhe euroaziatike, u shpreh më skeptike për mundësinë e arritjes së ndoonjë përparimi të madh.

“Nuk besoj se mund të presim shumë nga këto takime teknike, përveç faktit që bisedimet po rifillojnë”, tha Conley për Radion Evropa e Lirë.

“Nuk do të ketë ndonjë përparim vendimtar, por është e mundur të caktohet një takim tjetër”, shtoi ajo.

Sipas saj, shkëmbime të tjera të të burgosurve mund të jenë ndër rezultatet më realiste të këtyre bisedimeve.

Krahas negociatave në Abu Dabi, zyrtarët amerikanë do të takohen këtë javë në Bruksel me përfaqësuesit evropianë, për të diskutuar garancitë e sigurisë për Ukrainën, organizimin e ardhshëm të sigurisë në Evropë dhe mbështetjen financiare për rindërtimin e Ukrainës.

Sipas një zyrtari të lartë amerikan, në takime do të marrin pjesë përfaqësues të Francës, Gjermanisë, Britanisë së Madhe, Bashkimit Evropian dhe NATO-s.

Bisedimet synojnë të vazhdojnë përpjekjet diplomatike të zhvilluara së voni në Kiev, Oslo dhe Shën Petersburg.

| Radio Evropa e Lirë

Të paktën 68 persona kanë vdekur pasi dy trena të shpejtë u përplasën në Spanjë. Ky është aksidenti i dytë vdekjeprurës në më pak se një vit në linjat që lidhin Madridin me rajonin jugor të Andaluzisë, thanë autoritetet rajonale.

Dhjetëra persona të tjerë raportohet se kanë pësuar lëndime, teksa qindra autoambulanca, helikopterë janë parë në vendngjarje.

Pamjet e transmetuara nga mediat rajonale shfaqën disa vagonë të dëmtuar dhe shina metalike të shtrembëruara.

Miguel, që po udhëtonte me disa kolegë dhe gjendej në vagonët nga fundi i një prej trenave që u përplas, foli për radio COPE për aksidentin.

“Dëgjuam një zhurmë të madhe që zgjati për dhjetë sekonda, teksa treni po dilte nga shinat. Nga dritarja që gjendej në anën e djathtë e pamë trenin e shkatërruar”, tha ai.

Një person i informuar për aksidentin tha se një tren ekspres i operatorit hekurudhor spanjoll Iryo ndaloi pranë Toledos për shkak të një defekti në sinjalistikë, me urdhër të menaxherit të infrastrukturës, ADIF-it, kur u godit nga një tjetër tren i shpejtë.

Sipas këtij personi, një tren që operohet nga Renfe më pas goditi me shpejtësi të madhe trenin që kishte ndaluar, duke bërë që disa vagonë të të dy trenave të dilnin nga shinat.

As Iryo as Renfe nuk kanë komentuar publikisht për ngjarjen.

Qeveria rajonale e Kastilla-La Mança tha se numri i viktimave është të paktën 30, duke paralajmëruar se numri mund të rritet.

Jesus Perez Martin, kryetar i qytetit Los Jebenes, që gjendet në afërsi të vendit ku ndodhi aksidenti, tha se situata është e “tmerrshme”.

Ndërkaq, Ministria e Shëndetësisë e Spanjës u ka bërë thirrje njerëzve që të dhurojnë gjak pas këtij aksidenti.

Nga qeveria rajonale e Kastilla-La Mança thanë se 174 persona po udhëtonin me trenin e Iryo-s dhe 397 me atë të Renfe-së.

Përplasja e dy trenave vjen nëntë muaj pas një aksidenti mes dy trenave të shpejtë – që u përkisnin dy operatorëve të njëjtë – që ndodhi në të njëjtën linjë dhe që la të vdekur 46 persona.

Aksidenti i janarit, që ndodhi pasi një tren doli nga shinat dhe u përplas me një tren që po vinte në drejtim të kundërt pranë Adamuzit, në provincën e Kordobës, nxiti debat për nivelin e investimeve në mirëmbajtjen e rrjetit hekurudhor gjatë viteve të fundit.

 | Radio Evropa e Lirë

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka falënderuar Kosovën për kontributin e saj në Bordin e Paqes – nismës së udhëheqësit amerikan për arritjen e paqes në botë.

“Dua të falënderoj ato shtete që kanë vendosur të kontribuojnë me trupa, e trajnime për të stabilizuar Gazën, përfshirë Indonezinë, Marokun, Shqipërinë, Kosovën, Kazakistanin, Egjiptin, Jordaninë dhe të tjerë”, tha Trump gjatë fjalimit para Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.

Gjatë fjalimit të tij, Trump e përmendi Kosovën dhe Serbinë edhe në kontekstin e ndaljes së një lufte, duke deklaruar se i kërcënoi këto dy shtete se do të ndalte tregtinë e tyre me SHBA-në nëse do të shpërthente lufta.

Edhe në të kaluarën, Trump ka përmendur ndaljen e një përplasjeje të mundshëm mes Kosovës dhe Serbisë.

Ndryshe, Kosova është në mesin e pesë shteteve të para – së bashku me Indonezinë, Marokun, Kazakistanin dhe Shqipërinë – që janë zotuar për angazhim në misionin në Gazë, me qëllim ofrimin e sigurisë dhe mbikëqyrjen e armëpushimit në Rripin e Gazës.

Më 7 shtator, Kosova u bë formalisht pjesë e Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese (ISF), pasi u nënshkrua marrëveshja formale për t’u bërë pjesë e kësaj force.

Marrëveshja, e nënshkruar nga komandanti i Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK), gjenerallejtënant Bashkim Jashari, dhe komandanti amerikan i ISF-së, gjeneralmajor Jasper Jeffers, formalizon përfshirjen e Kosovës në forcën e planifikuar.

“Ky zhvillim i rëndësishëm nënvizon përkushtimin e Kosovës ndaj misionit të ISF-së dhe mbështetjen e saj të vazhdueshme për planin 20-pikësh për Paqe të presidentit [Donald] Trump”, u tha në deklaratën e Bordit të Paqes.

Nënshkrimit të kësaj marrëveshjeje i ka paraprirë miratimi nga Kuvendi për dërgimin e FSK-së jashtë vendit dhe marrëveshjes për anëtarësim në Bordin e Paqes, si dhe autorizimit për dërgimin e tyre në Gazë nga Presidenca.

Ndërkaq, në prill një ekip i FSK-së shkoi në Rripin e Gazës për të bërë një vlerësim të vendit ku pritet të veprojnë trupat kosovare si pjesë e një force ndërkombëtare në territorin palestinez.

Forca Ndërkombëtare Stabilizuese buron nga një plan 20-pikësh i presidentit amerikan, Donald Trump, për t’i dhënë fund luftës së Izraelit në Gazë.

Trumpi krijoi Bord të Paqes për të mbikëqyrur planin e tij për t’i dhënë fund luftës së Izraelit në Gazë dhe për të rindërtuar territorin e shkatërruar.

Sipas planit, forca paqeruajtëse duhet të zhvendosen në Gazë për të siguruar zonat pas tërheqjes së forcave izraelite, si dhe t’i trajnojnë forca e reja policore palestineze dhe të mbështesin dërgimin e ndihmave atje.

Pjesa më e madhe e Gazës mbetet në rrënoja pas dy vjetësh luftë, e cila u shkaktua nga sulmet e udhëhequra nga Hamasi – grupi palestinez i shpallur organizatë terroriste nga SHBA-ja dhe BE-ja – më 7 tetor 2023.

Por, që nga njoftimi për një marrëveshje në fund të korrikut, përpjekjet për dërgimin e trupave kanë ngecur, pasi si Izraeli, ashtu edhe Hamasi nuk kanë pranuar t’i përmbushin kushtet që do ta mundësonin zbatimin e marrëveshjes.

| Radio Evropa e Lirë