Bastisja tronditëse e FBI-së në Mar-a-Lago nxiti shpejt një debat të nxehtë ligjor nëse një dënim do të skualifikonte ish-presidentin amerikan, Donald Trump nga kandidimi përsëri për Shtëpinë e Bardhë.
Ndërsa ekspertët politikë dhe ligjorë u bashkuan për ta quajtur bastisjen e së hënës si të paprecedentë, kishte pak konsensus nëse ai mund të shkatërronte shanset e Trumpit për një kandidim në 2024 – apo edhe t’i jepte atij një fitore të sigurt.
Menjëherë pasi Trump konfirmoi bastisjen – duke thënë se prona në Florida ishte “nën rrethim” dhe “e pushtuar” nga federalët – shumë ekspertë ligjorë vunë në dukje një ligj me të cilin thanë se Trump mund të goditet nëse do të dënohej për marrjen e të dhënave të klasifikuara presidenciale, mendohet gjerësisht. të ishte shkelja e mundshme federale që bastisja po hetonte.
Marc Elias, një avokat për fushatën presidenciale të Hillary Clinton-it në vitin 2016, e theksoi atë si një “arsye vërtet, vërtet të madhe pse bastisja sot është një sukses i mundshëm në politikën amerikane”.
Ai u lidh me një pamje të ekranit të 18 U.S.C. 2071, i cili e bën krim nëse ata që kanë në dorëzim dokumentet qeveritare “me dashje dhe në mënyrë të paligjshme fshehin, heqin, gjymtojnë, fshijnë, falsifikojnë ose shkatërrojnë” ato.
Kushdo që dënohet përballet me burgim deri në tre vjet – dhe “do të humbasë detyrën dhe do të skualifikohet nga mbajtja e ndonjë posti nën Shtetet e Bashkuara”.
Historiani presidencial Michael Beschloss u pajtua – ndërsa vuri në dukje se bastisja e paprecedentë erdhi saktësisht 48 vjet pas natës kur Presidenti i atëhershëm, Richard Nixon dha dorëheqje, skandali që çoi në ligjet që Trump tani dyshohet se po hetohet.
“Ky është një ligj i vërtetë dhe nëse Donald Trump e ka shkelur atë ligj… kjo ka dënime reale, duke përfshirë faktin se ai mund të mos jetë në gjendje të shërbejë kurrë më në zyrën federale”, tha Beschloss për MSNBC.
Çfarë po kërkonte saktësisht FBI-ja në shtëpinë e Trumpit? Fotografitë e letrave të grisura në guaskën e tualetit nxitin reagime
Megjithatë, një mori ekspertësh të tjerë ligjorë këmbëngulën se blloku ligjor ishte vendosur prej kohësh të mos zbatohej.
“Nëse Trump dënohet për shkelje të këtij statuti, a mund të skualifikohet nga presidenca? Jo,” këmbënguli Josh Blackman, një profesor i së drejtës kushtetuese në Kolegjin Jugor të Teksasit.
Ai vuri në dukje se ligjet u shqyrtuan në mënyrë shteruese në vitin 2015 kur Clinton u akuzua për ruajtjen e materialeve të klasifikuara në serverin e saj privat të postës elektronike – dhe se një bllokim i mundshëm ishte përjashtuar.
Ai ishte një nga shumë që cituan vendimet e Gjykatës së Lartë – të mbështetura më vonë nga gjykata të tjera – që argumentuan se Kongresi nuk mund të ndryshojë kriteret e përshtatshmërisë të përcaktuara në Kushtetutë.
Profesori i drejtësisë, Seth Barrett Tillman – një nga ata që shkroi për ligjet e zbatueshme në 2015 – vuri në dukje të hënën se kufizimet e vetme për të drejtën presidenciale ishin shtetësia, vendbanimi dhe mosha.
“Edhe pse ish-presidenti mund të jetë në rrezik ligjor, në varësi të fakteve, një dënim penal nuk do ta pengonte atë nga një tjetër kandidim për postin e zgjedhur federal, përfshirë presidencën”, shkroi Tillman në Twitter.
“Si çështje ligjore, Trump do të ishte i lirë të kandidonte për president – edhe kur është në burg”, këmbënguli ai.
Elias, ish-avokati i Clinton-it, i cili sugjeroi se Trump mund të ndalohej të merrte detyrën, tha se ligji ishte aq i paqartë sa “pa dyshim do të kishte një sfidë kushtetuese” në gjykata.
“Por ideja që një kandidat do të duhej të kundërshtonte këtë gjatë një fushate është për mendimin tim një ‘blockbuster në politikën amerikane’,” tha ai, duke iu referuar pretendimit të tij fillestar.
“Dikush mund të spekulojë se si do të rezultonte, por është e paprecedentë”, tha ai.
E gjithë kjo do të zbatohej vetëm nëse Trump do të dënohej ndonjëherë për një krim. Ai e ka mohuar ashpër keqbërjen, duke thënë më parë se të dhënat presidenciale janë dorëzuar “në një proces të zakonshëm dhe rutinë”.
Të tjerë sugjeruan gjithashtu se bastisja vetëm do të forcojë më tej mbështetjen e ndjekësve të Trump, shumë prej të cilëve nxituan ta mbështesin atë jashtë Mar-a-Lago, duke ndarë besimin e tij se ai po synohet padrejtësisht.
“Nëse ata bastisën shtëpinë e tij vetëm për të gjetur dokumente të klasifikuara që ai mori nga Shtëpia e Bardhë,” i tha një ekspert ligjor Politico, “ai do të rizgjedhet president në vitin 2024. Do të dëshmohet se është gabimi më i madh i zbatimit të ligjit në histori”, tha eksperti.
Komandanti i përgjithshëm i 45-të ka pohuar se ka mundësi që të garojë në vitin 2024 dhe publikoi një video të stilit të fushatës, disa orë pas bastisjes. /Telegrafi
Në Qendrën Memoriale Potoçari në Srebrenicë, në 31-vjetorin e gjenocidit do të varrosen mbetjet mortore të dhjetë viktimave.
Viktima më e re është Senad Jusiq, i lindur në vitin 1975. Ai u zhduk në korrik të vitit 1995 në zonën e Bratuncit, ndërsa mbetjet e tij mortore u zhvarrosën në vitin 2022.
Viktima më e moshuar është Ramo Dautoviq, i lindur në vitin 1939, i cili u zhduk në zonën e Zvornikut.
Më 11 korrik, në mbarë Bosnje e Hercegovinën dhe në vende të ndryshme të botës po shënohet 31-vjetori i krimit më të rëndë të luftës në Evropë pas Luftës së Dytë Botërore, gjatë të cilit, në verën e vitit 1995, u vranë mbi 8.300 boshnjakë.
Në Serbi, ndërkaq, Vladimir Arsenijeviq, themelues i shoqatës Krokodil në Beogradi – që merret me programe kulturore, letrare dhe socio-politike – është rrahur mëngjesin e sotëm në prag të një ngjarjeje përkujtimore në kryeqytetin serb kushtuar 31-vjetorit të gjenocidit në Srebrenicë.
Gruaja e tij konfirmoi për Radion Evropa e Lirë se kjo ngjarje është anuluar. Ngjarja ishte organizuar nga OJQ, fondacione, artistë, të cilët synojnë ruajtjen e kujtesës për viktimat e gjenocidit.
Në Potoçari të Bosnjës pritet të marrin pjesë delegacione nga Bosnja dhe nga jashtë vendit, si dhe mijëra pjesëmarrës të Marshit të Paqes, të cilët për tri ditë ecën përgjatë rrugës nëpër të cilën të mbijetuarit u përpoqën të arratiseshin nga Srebrenica e rrethuar.
Më 9 korrik, në Nju Jork u mbajt një ceremoni përkujtimore në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.
Sot, ditë zie është shpallur vetëm në entitetin e Federatës së Bosnje e Hercegovinës.
Deri më tani, në Qendrën Memoriale në Potoçari janë varrosur 6.772 viktima të gjenocidit të Srebrenicës, ndërsa rreth 250 të vrarë janë varrosur në vende të tjera, sipas kërkesës së familjeve të tyre. Mbi 1.000 persona nga Srebrenica dhe komunat përreth vazhdojnë të figurojnë të zhdukur.
Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë në vitin 2007 nxori një aktgjykim, në të cilin konstatoi se në korrik të vitit 1995, në Srebrenicë, e cila atëherë ishte zonë e mbrojtur e OKB-së, Ushtria e Republikës Sërpska kreu gjenocid.
Po e njëjta gjykatë e shpalli Serbinë përgjegjëse për mosparandalimin e gjenocidit dhe konstatoi se ajo kishte shkelur detyrimin për të ndëshkuar autorët e gjenocidit.
Para gjykatave të ndryshme, deri më tani më shumë se 50 persona janë dënuar me mbi 700 vjet burgim për gjenocid dhe krime lufte në Srebrenicë.
Me burgim të përjetshëm janë dënuar, ndër të tjerë, ish-presidenti i Republikës Sërpska, Radovan Karaxhiq, dhe komandanti i ushtrisë së këtij entiteti, Ratko Mlladiq.
Trembëdhjetë persona u mbytën gjatë fundjavës në Francë, duke notuar në zona të pambikëqyrura, në kushte të nxehtësisë ekstreme.
Kjo valë e të nxehtit pritet të bëhet edhe më e fortë nga sot, në shumë vende të Evropës, prandaj autoritetet kanë marrë masa të veçanta për mbrojtjen e njerëzve.
Shumë aktivitete në ambiente të hapura janë anuluar, disa shkolla janë mbyllur, ndërsa shumë punonjësve u është kërkuar të punojnë nga shtëpia.
Në Francë, 49 nga 96 rajonet janë vendosur nën alarmin e kuq për nxehtësinë.
Sipas shërbimit meteorologjik Meteo-France, temperaturat mund të arrijnë deri në 43 gradë Celsius në qytetin jugperëndimor Bordu dhe 39 gradë Celsius në Paris.
Qeveria u ka bërë thirrje qytetarëve që të mos freskohen në zona të pambikëqyrura, si liqenet dhe lumenjtë, pas mbytjeve të raportuara gjatë fundjavës – në mesin e tyre edhe një vajzë 13-vjeçare.
Rreth 845 shkolla janë mbyllur të hënën, për shkak të nxehtësisë, ndërsa 1.800 të tjera i kanë lejuar nxënësit të largohen më herët.
Në Belgjikë, temperaturat këtë javë pritet të jenë “më të nxehtat ndonjëherë”, paralajmëroi shefi i parashikimeve në institutin meteorologjik IRM, David Dehenauw.
Në Spanjë, meteorologët paralajmërojnë nxehtësi shumë të madhe si ditën ashtu edhe natën, deri të mërkurën, me temperatura deri në 44 gradë Celsius.
Ata thonë se kjo është 5 deri në 10 gradë më shumë se normalja për këtë periudhë.
Në Portugali, temperaturat janë mbi mesataren, ndërsa në disa zona ato po u afrohen rekordeve të mëparshme.
Në Britani është dhënë paralajmërim për nxehtësi ekstreme, me temperatura që mund të kalojnë 35 gradë Celsius.
Ekspertët thonë se rekordet e nxehtësisë në Britani për muajin qershor pritet të thyhen.
Në Republikën Çeke dhe në pjesë të tjera të Evropës Qendrore, temperaturat janë gjithashtu mbi mesataren për këtë periudhë.
Në shumicën e vendeve të Ballkanit, situata është e ngjashme me pjesën tjetër të Evropës: temperatura të larta dhe valë e fortë nxehtësie, me disa dallime nga vendi në vend.
Kjo valë e të nxehtit është e dyta radhazi brenda dy muajve, pas një periudhe të pazakontë të nxehtë në maj.
Shkencëtarët thonë se valët e përsëritura të të nxehtit janë një shenjë e qartë e ngrohjes globale dhe paralajmërojnë se ato do të bëhen më të shpeshta, më të gjata dhe më të forta.
Ndërmjetësit nga Pakistani dhe Katari deklaruan më 22 qershor se negociatat mes SHBA-së dhe Iranit kanë përfunduar, me të dyja palët që kanë rënë dakord për një kornizë drejt arritjes së një marrëveshjeje përfundimtare paqeje brenda 60 ditëve, që përfshin garantimin e kalimit të sigurt përmes Ngushticës së Hormuzit dhe përfundimin e luftimeve në Liban.
Pak detaje konkrete u bënë publike në një deklaratë të përbashkët të Katarit dhe Pakistanit. Marrëveshja duket se pasqyron objektivat e përgjithshme të përcaktuara në një memorandum mirëkuptimi të nënshkruar javën e kaluar nga presidentët e SHBA-së dhe Iranit.
Ai memorandum la të hapura për interpretim shumë prej termave të një marrëveshjeje me 14 pika. Nuk ishte menjëherë e qartë nëse ato çështje ishin sqaruar në marrëveshjen më të fundit.
Deklarata tha se, ndërsa negociatat formale kishin përfunduar në qytezën turistike zvicerane të Byrgenstokut, diskutime të mëtejshme teknike do të zhvillohen nga delegacionet gjatë javës së ardhshme.
Ajo tha se do të krijohen “grupe pune” për të trajtuar çështjet “bërthamore, sanksionet dhe një grup për monitorim dhe zgjidhje të mosmarrëveshjeve për të siguruar zbatimin efektiv të memorandumit të mirëkuptimit, si dhe për çështje të tjera”.
Zyrtarët amerikanë nuk komentuan menjëherë.
Ministria e Jashtme e Iranit, në deklarata të raportuara nga media shtetërore iraniane, tha se bllokada amerikane e porteve ishte hequr, se “disa asete të ngrira” ishin liruar dhe se ishte nisur një “plan i madh zhvillimor për rindërtimin e Iranit”.
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit tha se, lidhur me kalimin e sigurt të anijeve përmes Ngushticës së Hormuzit, “u ra dakord të organizohet një mekanizëm”, pa dhënë hollësi të mëtejshme.
Më herët, ndërsa ora po afrohej mesnatës, një diplomat i lartë amerikan tha se ekipet amerikane dhe iraniane do të punonin “gjatë gjithë natës” në përpjekje për ta shndërruar memorandumin e mirëkuptimit në një zgjidhje të përhershme ushtarake dhe politike. Zyrtarët thanë se bisedimet zgjatën 18 orë.
Marrëveshja, dhe veçanërisht dakordimi për ngritjen e një fondi rindërtimi si dhe mungesa e qartësisë mbi programin bërthamor të Iranit, është pritur me zemërim nga demokratët amerikanë dhe gjithashtu nga shumë republikanë.
Përveç kësaj, shumë udhëheqës izraelitë kanë deklaruar se vendi nuk është palë në marrëveshje dhe janë zotuar të vazhdojnë sulmet ndaj objektivave të Hezbollahut në Liban.
Hezbollahu, një grup militant dhe parti politike e mbështetur nga Irani që kontrollon pjesën më të madhe të Libanit jugor, konsiderohet organizatë terroriste nga SHBA-ja, ndërsa Bashkimi Evropian ka futur në listën e zezë krahun e tij ushtarak, por jo degën e tij politike.
Raportet kanë sugjeruar gjithashtu se kundërshtimi nga disa fraksione të vijës së ashpër brenda Iranit — përfshirë Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) — ka ushtruar presion shtesë mbi ekipet negociuese të Teheranit.