Gjatë një operacioni të zhvilluar në Zubin Potok, nëntë persona janë arrestuar nën dyshime për krime lufte kundër popullatës civile, thanë autoritetet mëngjesin e së dielës. Operacioni ndërlidhet me rastin e njohur si “Grupi i Intelektualëve”.

Operacioni nxiti reagime të ashpra nga Lista Serbe dhe Serbia.

Prokuroria Speciale e Kosovës më vonë gjatë së dielës tha se të nëntë personat, me vendim të saj, janë ndaluar për 48 orë.

Ajo identifikoi të arrestuarit vetëm me iniciale: D.D., M.R., M.R., R.R., S.D., S.D., V.L., R.R dhe D.D, teksa listoi edhe se çfarë u sekuestrua si prova materiale gjatë kontrolleve në disa lokacione në komunën e Zubin Potokut.

Si prova, tha Prokuroria, u sekuestruan telefona mobilë, dy libreza ushtarake, një armë e gjatë dhe një pushkë gjuetie, fishekë, katër predha, para të gatshme në vlerë prej 23 mijë eurosh dhe para të gatshme në vlerë pre rreth 60 mijë dinarësh serbë (rreth 500 euro).

Operacioni, i koduar “Dosja 23” u realizua në orët e hershme të mëngjesit të 27 shtatorit në Zubin Potok, në veriun e Kosovës, të banuar me shumicë serbe.

Ai u krye nga Policia e Kosovës,me urdhër të Prokurorisë Speciale, dhe vjen pasi më 19 shtator u konfirmua, përmes analizës së ADN-së, se mbetjet mortore të tri viktimave të gjetura në varrezat masive në Zubin Potok, i përkisnin “Grupit të Intelektualëve”.

Më vonë, familjarët konfirmuan se njëri nga viktimat e identifikuara ishte Idriz Rrecaj.

Lista Serbe dhe Serbia reagojnë ashpër për arrestimet

Lidhur me arrestimet në komunën e Zubin Potokut ka reaguar Lista Serbe, partia kryesore e serbëve në Kosovë, që gëzon mbështetjen e Beogradit.

Në reagimin e kësaj partie lidhur me arrestimet u tha se në veri të Kosovë ka “frikë, shqetësim dhe pasiguri”.

“Ky nuk është një proces ligjor, me respekt të plotë për prezumimin e pafajësisë dhe të drejtën për mbrojtje, por hakmarrje dhe mënyra e [kryeministrit të Kosovës, Albin] Kurtit për përndjekjen e serbëve. Fakt është se serbët në Zubin Potok muajt e fundit janë nën një terror të tmerrshëm që të kujton një pushtim”, thuhet në reagimin e Listës Serbe.

Aty thuhet po ashtu se publikut nuk i janë paraqitur konkrete që do ta “justifikonin këtë trajtim ndaj familjeve të tëra dhe komuniteteve lokale”.

Nga Lista Serbe kërkuan që të arrestuarve t’u sigurohet kontakt i papenguar me avokatët dhe familjet, si dhe që procesi të mos jetë i ndikuar nga presioni politik.

Reagime pati edhe në Serbi. Presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, e cilësoi arrestimin e serbëve në Zubin Potok si “metodën më perfide të spastrimit etnik”.

“Po dëgjoj se Kurti dhe njësitë e tij speciale kanë arrestuar sërish serbë, nëntë prej tyre, në komunën e Zubin Potokut, për krime të dyshuara lufte. Dhe e gjithë kjo do të heshtet nga bota, dhe do të bëhen sikur nuk dinë, sikur nuk e dinë se bëhet fjalë për metodën më perfide dhe më të paskrupullt të spastrimit etnik”, tha Vuçiq për transmetuesin publik serb.

Ai shtoi se Serbia ka angazhuar avokatë dhe se është në kontakt me familjet e serbëve të arrestuar.

Ndërkaq, Zyra për Kosovën në Qeverinë serbe po ashtu pretendoi se operacione të tilla policore synojnë “dëbimin” dhe “frikësimin” e serbëve në Kosovë, duke shtuar se nëntë të arrestuarit janë serbë dhe operacioni u krye në pesë fshatra të Zubin Potokut.

Sipas këtij institucioni të Qeverisë serbe, Policia e kreu operacionin në orën 06:00 në fshatrat Dren, Kalludër, Bregu i Madh, Crepulë dhe Uglarë.

Kjo zyrë pretendoi se në mesin e të arrestuarve është edhe një 90-vjeçar.

“Të arrestuar janë edhe të afërm të serbëve që tashmë kanë qenë cak i Prishtinës”, pretendoi Zyra e Qeverisë serbe, e cila shtoi se të arrestuarit kanë jetuar në Zubin Potok për më shumë se dy dekada.

“Arrestimet masive janë bërë metoda e re e Prishtinës për hakmarrje ndaj serbëve, ndërsa zbulimet e fundit në Zubin Potok, Prishtina i përdor si pretekst për stigmatizimin dhe gjuetinë e të gjithë serbëve të mbetur”, u tha në njoftimin e Zyrës, ku u shtua se me arrestimet e reja “Kurti dëshiron të zhvillojë edhe një fushatë politike, përmes së cilës synon të largojë vëmendjen e opinionit publik në Prishtinë nga aktakuzat e Hagës ndaj drejtuesve të UÇK-së”.

Ndryshe, “Grupi i Intelektualëve” përbëhej kryesisht nga qytetarë nga Skenderaj dhe Mitrovica, të cilët, sipas autoriteteve në Kosovë, ishin rrëmbyer dhe zhdukur me dhunë më 19 prill 1999 nga forcat serbe.

Në mesin e 23 personave të këtij grupi shqiptarësh kishte veprimtarë, profesionistë dhe figura publike nga zona e Mitrovicës, të cilët u zhdukën në zonën e Zubin Potokut.

Në gusht të këtij viti, autoritetet kryen gërmime në Kalludër dhe Jabukë të Zubin Potokut ku zbuluan tri varreza masive dhe u gjetën mbetjet mortore të të paktën 23 persona. Më pas, mostrat e mbetjeve të mortore u dërguan në Hagë të Holandës për identifikim përmes ADN-së.

Sipas kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, pritet që në “javët në vijim” Kosova të pranojë rezultatet edhe për mostrat e tjera që u dërguan në Hagë për ekzaminim.

Varrezat në Zubin Potok u zbuluan pas një hetimi dyvjeçar lidhur me dyshimet për krime lufte, sipas Prokurorisë Speciale.

Paraprakisht për këtë rast janë arrestuar katër persona, të identifikuar me iniciale J.R., M.J., R.K dhe M.B., të cilët janë të dyshuar për krime lufte kundër popullsisë civile.

Që të katër ndodhen në paraburgim.

Njëri nga të arrestuarit, sipas autoriteteve, dyshohet se në kohën e luftës kishte qenë pjesë aktive e Armatës Jugosllave.

Sipas Institutit të Krimeve të Kryera Gjatë Luftës në Kosovë, 1.577 persona vazhdojnë të jenë të zhdukur nga lufta e viteve 1998-1999, ndërsa janë dokumentuar gjithsej 12.230 viktima të luftës.

Kosova ka kërkuar vazhdimisht nga Serbia bashkëpunim për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur dhe qasje në arkivat ushtarake që sipas autoriteteve mund të ndihmojnë në identifikimin e lokacioneve të varreve të mundshme.

| Radio Evropa e Lirë

Nisma për plotësimin dhe ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë është dërguar për mendim në Qeverinë e Kosovës, u bë e ditur pas mbledhjes së parë të Kryesisë së Kuvendit të legjislaturës së 11-të.

Lidhur me aktgjykimin dënues të 16 shtatorit ndaj katër ish-eprorëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), Kryesia është pajtuar që të hënën e 28 shtatorit të dalë me një deklaratë të përbashkët.

Më 21 shtator, Partia Demokratike e Kosovës – forca e dytë politike e dalë nga zgjedhjet e qershorit – dorëzoi në Kuvend projektligjin.

Në dokumentin e ndryshimeve të propozuara, të cilën e ka parë Radio Evropa e Lirë, kërkohet ndër të tjera, që dënimet më të larta që mund të shqiptohen nga Gjykata në Hagë të jenë 15 vjet burgim dhe që të dënuarit të mund të jenë subjekt i faljes presidenciale.

Sipas Arian Tahirit nga PDK-ja, kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, është zotuar që të angazhohet që nisma të trajtohet me shpejtësi nga ekzekutivi.

“[Kryetarja e Kuvendit, Albulena] Haxhiu u zotua se personalisht ajo do të angazhohet dhe do të komunikojë me Kurtin që të trajtohet me urgjencën e nevojshme”, tha ai pas mbledhjes së parë të Kryesisë së Kuvendit.

Haxhiu, ndërkaq, sqaroi se Qeveria ka kohë 30 ditë për ta shqyrtuar nismën, por u zotua se do ta adresojë sërish çështjen, që ekzekutivi ta trajtojë me prioritet, duke shtuar se “tani i kemi ditët e numëruara” pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese.

Ajo ju referua 6 tetorit – datës së fundit kur deputetët duhet të zgjedhin presidentin e ri vendit, pasi në të kundërtën, tha Haxhiu, vendi do të shkojë në zgjedhje.

“Kur flasim për vendimin në Hagë, nuk i ndihmojnë atyre në Hagë që ne me vetëdije të plotë, pa kokëçarje e çojmë vendin në zgjedhje. Mendoj që ka hapësirë të bëhemi bashkë dhe ta procedojmë një emër për president”, tha ajo.

Dy ditë më parë, Gjykata Kushtetuese doli me njoftim, duke thënë se Qeveria e re e Kosovës është zgjedhur në mënyrë kushtetuese, Kuvendi është konstituuar, ndonëse jashtë afatit kushtetues dhe se deputetët duhet të zgjedhin presidentin deri më 6 tetor.

Haxhiu kritikoi Kushtetuesen, duke thënë se po krijon norma të reja kushtetuese, duke shtuar se tani doli me një afat tjetër për presidentin, krahasuar me aktgjykimin e vitit të kaluar.

“Jam e shqetësuar me mënyrën si i trajton gjykata lëndët. Ajo nuk është gjykatë që duhet t’ua bëjë qejfin partive politike”, tha Haxhiu, e cila është ushtruese e detyrës së presidentit.

E pyetur se kush i shpall zgjedhjet pas 6 tetorit, Haxhiu tha se ka interpretime të ndryshme për këtë çështje, dhe shtoi se duhet pritur publikimi i aktgjykimit të plotë për të parë nëse Kushtetuesja e ka trajtuar edhe këtë aspekt.

Arbërie Nagavci nga Lëvizja Vetëvendosje, ndërkaq, tha se duke pasur parasysh situatën me të cilën po përballet Kosova pas vendimit të Hagës, vendi duhet të ketë institucione me mandat të plotë, përfshirë presidentin.

Nagavci u shpreh se kreu i partisë do të tregojë së shpejti nëse do të ketë takime me subjektet politike, por shtoi se partia e saj do të angazhohet maksimalisht për zgjedhjen e presidentit.

Nëse deputetët nuk arrijnë të gjejnë pajtim për presidentin, vendi rrezikon të shkojë drejt zgjedhjeve të reja. Ato do të ishin votimet e katërta që nga shkurti i vitit 2025 dhe të dytat për shkak të moszgjedhjes së presidentit.

Por, për Tahirin e PDK-së, pritoritet është çështja e aktgjykimit në Hagë dhe madje tha se në takim nuk është diskutuar për presidentin. Ai madje tha se vendimi i 16 shtatorit nuk duhet të lidhet me tema politike.

“Rrethanat që janë dhe jemi kërkohet përgjegjësi kombëtare, politike dhe karshi kësaj, ne jemi duke thirrur në unitet kombëtar dhe politik”, tha Tahiri.

Partia Aleanca tha se mbështet nismën e PDK-së për ndryshimin e ligjit dhe çdo nismë që ndihmon në lirimin e Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit, që u dënuan për krime lufte nga shkalla e parë e mekanizmit të drejtësisë në Hagë, që njihet si Gjykata Speciale.

Kritika për nismën e PDK-së

Kryeparlamentarja Haxhiu tha se projektligjin e PDK-së e ka dërguar te një ekip ekspertësh, por ende nuk mund të japë një vlerësim për përmbajtjen e tij.

Megjithatë, ajo pati kritika që për të nuk ka pasur konsultime, duke shtuar se do të ishte më e drejtë që ai të hartohej nga Komisioni për legjislacion ose paraprakisht të konsultohen ekipet mbrojtëse të katërshes së UÇK-së dhe ekspertë të fushës.

“Unë mendoj se nuk bëjmë mirë nëse nuk i konsultojmë ekipet mbrojtëse për çfarëdo nisme ligjore”, tha ajo.

Kritika të ngjashme pati edhe Arbërie Nagavci nga Lëvizja Vetëvendosje, e cila tha se partia e saj, por as partitë e tjera nuk janë konsultuar për këtë projektligj.

“Nga sot kemi 11 ditë që të zgjedhim presidentin. Në këtë pikë është e rëndësishme që çështjet e rëndësishme t’i adresojmë me një strategji shtetërore, pa protagonizma, por duhet të përmendet që askush nga LVV-ja nuk është konsultuar me këtë nismë të PDK-së. Kjo duhet të jetë një nismë që na bashkon”, tha ajo.

Paraprakisht, LVV-ja ka thënë se do ta shqyrtojë projektligjin e propozuar në aspektin juridik, përfshirë edhe përputhshmërinë e tij me kornizën ligjore në fuqi dhe “efektet që një ndërhyrje e tillë eventualisht mund të ketë në këtë fazë të procedurave pranë Dhomave të Specializuara”.

Vetëm nga Lidhja Demokratike e Kosovës, fuqia e tretë politike në Kuvendin e Kosovës, nuk kanë dalë me një qëndrim zyrtar rreth projekligjit për Specialen.

Nisma e PDK-së vjen në kohën kur po mbahen protesta të përnatshme në Prishtinë në kundërshtim të vendimit të Gjykatës Speciale.

| Radio Evropa e Lirë

Gjykata Kushtetuese e Kosovës ka konstatuar se Qeveria e udhëhequr nga Albin Kurti është zgjedhur në përputhje me Kushtetutën.

Sa i përket zgjedhjes së presidentit, Gjykata ka sqaruar se afati 60-ditor ka nisur më 8 gusht dhe përfundon më 6 tetor.

Vendimi i publikuar pasditen e sotme vjen pas ankesave të Partisë Demokratike të Kosovës, e cila kishte kontestuar konstituimin e Kuvendit dhe formimin e Qeverisë.

Gjykata ka konstatuar se Kuvendi, i konstituuar më 13 shtator, e ka tejkaluar afatin kushtetues prej 30 ditësh. Megjithatë, deputetët duhet të zgjedhin ende nënkryetarin e dytë të Kuvendit, i cili duhet të jetë nga PDK-ja, si partia e dytë e dalë nga zgjedhjet e 7 qershorit.

Kushtetuesja ka rrëzuar gjithashtu edhe kërkesën për masë të përkohshme ndaj punimeve të Kuvendit.

Kuvendi u konstituua më 13 shtator me votat e deputetëve të Lëvizjes Vetëvendosje, Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe përfaqësuesve të komuniteteve joshumicë, në mungesë të deputetëve të PDK-së dhe AAK-së.

Disa orë më vonë, Kuvendi votoi edhe Qeverinë e re, të udhëhequr nga Albin Kurti.

Njoftim për vendim në rastet KO256/26 dhe KO258/26

23.09.2026

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Kosovës, më 23 shtator 2026, vendosi lidhur me kërkesat e bashkuara KO256/26 dhe KO258/26, në lidhje me vlerësimin e kushtetutshmërisë së “Vendimit nr. 11-V-002, të 9 shtatorit 2026, për zgjedhjen e Kryetares së Kuvendit; Vendimit procedural të 11 shtatorit 2026 për mënyrën e votimit të nënkryetarëve; dhe konstatimit të 13 shtatorit 2026 për konstituimin e legjislaturës XI të Kuvendit”, si dhe “Vendimit Nr. 11-V-007, të 13 shtatorit 2026, për zgjedhjen e Qeverisë së Republikës së Kosovës”, të parashtruar nga: KO256/26, Arian Tahiri dhe nëntë (9) deputetë të tjerë të Kuvendit të Republikës së Kosovës; dhe KO258/26, Arian Tahiri dhe dhjetë (10) deputetë të tjerë të Kuvendit të Republikës së Kosovës, bazuar në paragrafin 5 të nenit 113 [Jurisdiksioni dhe Palët e Autorizuara] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës.

Gjykata, njëzëri, vendosi:

1. 1. TË DEKLAROJË kërkesën të pranueshme;
2. 2. TË KONSTATOJË që Kuvendi i Republikës së Kosovës është konstituuar pas kalimit të afatit tridhjetë (30) ditor, të përcaktuar në paragrafin 1 të nenit 66 [Zgjedhja dhe Mandati] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës;
3. 3. TË KONSTATOJË që kalimi i afatit tridhjetë (30) ditor për konstituimin e Kuvendit të Republikës së Kosovës, të përcaktuar në paragrafin 1 të nenit 66 [Zgjedhja dhe Mandati] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës, ka për pasojë fillimin e rrjedhjes së afateve kushtetuese për zgjedhjen e Presidentit të Republikës së Kosovës, kur posti i Presidentit është vakant dhe për zgjedhjen e Qeverisë së Republikës së Kosovës sipas neneve 86 [Zgjedhja e Presidentit], 95 [Zgjedhja e Qeverisë] dhe nënparagrafëve 1 dhe 3, paragrafit 1 të nenit 82 [Shpërndarja e Kuvendit] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës;
4. 4. TË KONSTATOJË që deputetët e Kuvendit të Republikës së Kosovës duhet që sa më parë të zgjedhin Nënkryetarin e Kuvendit të Republikës së Kosovës nga radhët e grupit të dytë më të madh parlamentar, në pajtim me paragrafin 3 të nenit 67 [Zgjedhja e Kryetarit dhe Nënkryetarëve] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës;
5. 5. TË KONSTATOJË që Vendimi [Nr. 11-V-007] i 13 shtatorit 2026 i Kuvendit të Republikës së Kosovës për zgjedhjen e Qeverisë së Republikës së Kosovës nuk është në kundërshtim me nenin 95 [Zgjedhja e Qeverisë] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës;
6. 6. TË KONSTATOJË që afati gjashtëdhjetë (60) ditor për zgjedhjen e Presidentit të Republikës së Kosovës, sipas nënparagrafit 3, paragrafit 1 të nenit 82 [Shpërndarja e Kuvendit] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës ka filluar më 8 gusht 2026 dhe përfundon më 6 tetor 2026;
7. 7. TË REFUZOJË kërkesën për masë të përkohshme;
8. 8. T’UA KUMTOJË këtë Aktgjykim palëve;
9. 9. TË PUBLIKOJË këtë Aktgjykim në Gazetën Zyrtare të Republikës së Kosovës, në pajtim me paragrafin 4 të nenit 20 (Vendimet) të Ligjit nr. 03/L-121 për Gjykatën Kushtetuese të Republikës së Kosovës;
10. 10. TË KONSTATOJË që ky Aktgjykim hyn në fuqi në ditën e publikimit të tij nga Gjykata Kushtetuese e Republikës së Kosovës.