Ministri i Punëve të Jashtme, Glauk Konjufca, ka thënë të mërkurën se, nëse do të vinte një emër për president të Kosovës nga familja e heroit të vendit, Adem Jashari, do të ishte një “konsensus automatik” në shoqëri.

Kosovës i duhet të nxitojë ta zgjedhë presidentin e ri të vendit deri më 4 mars, për t’i shmangur edhe një palë zgjedhjesh të tjera të parakohshme, pasi presidentes së tanishme, Vjosa Osmani, i mbaron mandati më 4 prill.

Osmani nuk duket ta ketë mbështetjen e partive parlamentare për t’u rizgjedhur, ndërsa deri tani nuk janë përmendur emra të tjerë të mundshëm për president, pavarësisht se afti po soset.

“Konsensus të partive politike, deri tash të vetmit emra që kanë shkaktuar automatikisht një pritje pozitive, një konsensus automatik në shoqërinë tonë është një president nga radhët e familjes së nderuar Jashari”, tha ai për mediat më 25 shkurt, pas takimit me kryediplomaten e Shqipërisë, Elisa Spiropali.

I pyetur se a ka vullnet nga familja Jashari për këtë çështje, Konjufca tha se nuk i takon të flasë në emër të tyre.

“Duhet të shkoni atje dhe ta merrni përgjigjen, nuk jam unë këtu që të supozoj se kjo është. Ka qenë kryeministri aty”, tha ai.

Ditë më parë, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka qëndruar në Prekaz të Skenderajt te familja Jashari. Ai ka konfirmuar për mediat se ka biseduar me Rifat Jasharin “për çështje politike”.

Emra nga kjo familje, në të kaluarën, janë përmendur si kandidatë potencialë për president, por asnjë prej tyre nuk ka përfunduar në propozim zyrtar.

Për çështjen e presidentit, Konjufca u pyet edhe gjatë një konference për media me homologen nga Shqipëria, Elisa Spiropali.

Ai i cilësoi si pozitive takimet që kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, njëherësh kryetar i Lëvizjes Vetëvendosje, ka zhvilluar me krerët e dy partive më të mëdha opozitare, Bedri Hamzën e Partisë Demokratike të Kosovës, dhe Lumir Abdixhikun e Lidhjes Demokratike të Kosovës, në përpjekje për të gjetur një zgjidhje për çështjen e kreut të ri të shtetit.

Konjufca tha se hartuesit e Kushtetutës e kanë shkruar pjesën për zgjedhjen e presidentit me idenë që një shumicë e thjeshtë të mos ketë garancinë që ta zgjedhë vetë atë, por kjo të ndodhë në bashkëpunim me forcat politike.

Ai tha se shumica aktuale ka 66 vota në Kuvend dhe për arritjen e 80 votave të kërkuara për president duhet edhe mbështetja e partive opozitare.

Sipas tij, 80 vota nuk mund të arrihen nëse propozohet një “emër i njëanshëm”.

“Pra, konkludimi është që përmes një emri të përveçëm ne mos ta mbështesim për muri opozitën”, tha ai.

Vetë Kurti ka kërkuar një marrëveshje me PDK-në dhe LDK-në për presidentin, në mënyrë që të shmangen zgjedhjet e parakohshme.

Nga PDK-ja kanë thënë se nuk do të jenë pengesë e proceseve shtetërore, por nuk mbështetin kandidatura që nuk përfaqësojnë unitet qytetar, ndërkaq LDK-ja ka kërkuar ose marrëveshje politke ose konsensus për kreun e ri të shtetit.

| Radio Evropa e Lirë

Presidenti amerikan, Donald Trump, shfrytëzoi fjalimin më të gjatë drejtuar kombit në historinë e Shteteve të Bashkuara për të përsëritur kërcënimin për veprim ushtarak kundër Iranit nëse diplomacia dështon dhe për t’u zotuar se do të vazhdojë negociatat për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë.

Duke folur për gati 1 orë e 50 minuta, Trump përdori seancën e përbashkët të Kongresit amerikan për t’i paraqitur arritjet e administratës së tij, duke i cilësuar ato si agim i një “epoke të artë”.

Fjalimi ishte një mundësi për t’u përqendruar në politikat e brendshme përpara zgjedhjeve afatmesme të nëntorit, por presidenti Trump rikonfirmoi gjithashtu prioritetet kyç në politikën e jashtme dhe sigurinë botërore.

Irani

Trump i kushtoi disa minuta Iranit, të cilin e paraqiti si kërcënim të drejtpërdrejtë dhe të vazhdueshëm, duke rikujtuar po ashtu sulmet ushtarake të SHBA-së ndaj këtij shteti në qershor të vitit të kaluar.

“Pas [operacionit] Çekani i Mesnatës, ata u paralajmëruan që të mos bënin përpjekje të reja për të rindërtuar programin e tyre të armëve, veçmas të armëve bërthamore. Megjithatë, ata vazhdojnë të nisin gjithçka nga e para”, tha ai.

“Unë preferoj që ta zgjidh këtë problem përmes diplomacisë”, tha Trump. “Por, një gjë është e sigurt: Unë kurrë nuk do të lejoj sponsorin numër një në botë të terrorit, që ata janë, të ketë armë bërthamore. Nuk mund ta lejoj një gjë të tillë”.

Këto deklarata u bënë në një kohë të grumbullimit masiv ushtarak të SHBA-së në Lindjen e Mesme, si dhe përpara rundit të ri të bisedimeve mes SHBA-së dhe Iranit, të planifikuar për 26 shkurt. Këto bisedime janë të përqendruara kryesisht në programin bërthamor të Iranit, për të cilin Teherani këmbëngul se ka qëllime paqësore dhe civile, sikurse është prodhimi i energjisë elektrike.

“Për dekada të tëra, ka qenë politikë e Shteteve të Bashkuara që të mos lejojë kurrë Iranin të ketë armë bërthamore. Për shumë dekada”, tha presidenti Trump.

Duke iu referuar udhëheqjes klerikale të Iran që nga revolucioni i vitit 1979, ai tha: “Që kur morën kontrollin e atij kombi krenar 47 vjet më parë, regjimi dhe bashkëpunëtorët e tij vrasës nuk kanë përhapur asgjë tjetër veç terrorizmit, vdekjes dhe urrejtjes”.

Trump shtoi se gjatë trazirave të fundit brenda Iranit, autoritetet iraniane kishin “vrarë të paktën, duket ashtu, 32.000 protestues në vendin e tyre”.

Grupet e të drejtave të njeriut kanë regjistruar afër 7.000 vdekje, por besohet gjerësisht se numri real i viktimave është dukshëm më i lartë.

Trump i mbylli komentet e tij për Iranin me këtë paralajmërim: “Asnjë komb nuk duhet të dyshojë ndonjëherë në vendosmërinë e Amerikës. Ne kemi ushtrinë më të fuqishme në Tokë”.

Në një reagim, që duket se është përgjigje ndaj fjalimit të Trumpit, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmaeil Baqaei, shkroi në rrjetet sociale se administrata amerikane po përhap gënjeshtra.

“Çfarëdo që ata pretendojnë sa i përket programit bërthamor të Iranit, raketave balistike dhe numrit të viktimave gjatë trazirave të janarit thjesht janë përsëritje e ‘gënjeshtrave të mëdha’”, shkroi ai.

Ukraina

Kësaj pjese të fjalimit të tij i paraprin komente të shkurtra për Ukrainën, ku pushtimi rus i Ukrainës tashmë ka hyrë në vitin e pestë.

Trump tha se administrata e tij po “punon shumë fort” për t’i dhënë fund luftës, duke iu referuar bisedimeve disamujore që vazhduan edhe javën e kaluar me takime trepalëshe në Gjenevë të Zvicrës.

I dërguari i tij kryesor, Steve Witkoff, ishte i pranishëm. Ai tha pas rundit të fundit të bisedimeve se ishte arritur “përparim domethënës”, pa dhënë detaje, duke shtuar se “të dyja palët janë pajtuar që të vazhdojnë punën drejt një marrëveshjeje”.

Në fjalimin e tij, Trump nuk përmendi detaje, por sërish e ktheu vëmendjen te kostoja e tmerrshme njerëzore e konfliktit.

“Njëzet e pesë mijë ushtarë po vdesin çdo muaj. Mendoni për këtë: 25.000 ushtarë në muaj”, tha ai.

Shifrat e viktimave nuk janë publike dhe nuk mund të verifikohen në mënyrë të pavarur. Megjithatë, një raport i fundit vlerëson se numri i të vrarëve, plagosurve dhe të zhdukurve është afër 1.2 milion në anën e Rusisë dhe 500-600 mijë në Ukrainë.

Duke përsëritur një pretendim të dëgjuar edhe në fushatë zgjedhore, Trump shtoi se lufta “nuk do të kishte ndodhur kurrë nëse unë do të isha president”.

Deklarimet e tij vijnë në kohën kur udhëheqësit evropianë e shfrytëzuan përvjetorin e katërt të nisjes së luftës për të përsëritur mbështetjen e tyre për Kievin dhe në kohën kur ka pikëpyetje lidhur me strategjinë afatgjatë të Uashingtonit.

Energjia, tarifat

Politika e jashtme ishte e lidhur ngushtë me agjendën e brendshme ekonomike të presidentit Trump.

Ai vuri në pah zgjerimin e prodhimit të naftës dhe gazit nën politikën e tij, duke argumentuar se rritja e prodhimit në SHBA – së bashku me atë që e përshkroi si një “fillim të mbarë” në Venezuelë – do të ndihmojë në uljen e çmimeve botërore të energjisë.

Duke e quajtur Venezuelën “miken dhe partneren tonë të re”, Trump tha se SHBA-ja kishte siguruar 80 milionë fuçi nafte pas rrëzimit nga pushteti të liderit të kamotshëm, Nicolas Maduro.

Sa i përket tregtisë, Trump tha se tarifat që janë paguar nga shtetet e huaja në fund “do të zëvendësojnë sistemin modern të tatimit mbi të ardhurat”, duke shtuar se ato do të lehtësojnë barrën financiare për amerikanët.

Gjatë gjithë adresimit drejtuar kombit, Trump u rikthye vazhdimisht te një temë qendrore: rimëkëmbja amerikane.

Teksa fjalimi i Trumpit u prit me duartrokitje dhe ovacione nga republikanët, demokratët qëndruan të ulur. Dhjetëra prej tyre e bojkotuan krejtësisht këtë ngjarje, duke mbajtur një ngjarje të veçantë në një vend tjetër në Uashington, ku kritikuan Trumpin për një sërë çështjesh.

“Nuk jam në adresimin drejtuar kombit sonte, sepse këto nuk janë kohëra normale dhe demokratët duhet të ndalojnë së vepruari në mënyrë normale”, tha senatori demokrat Chris Murphy.`

| Radio Evropa e Lirë

Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës do të udhëheqë dialogun për normalizim të raporteve me Serbinë, që ndërmjetësohet nga Bashkimi Evropian.

Kështu bëri të ditur MPJD-ja, pas një takimi të udhëheqësit të kësaj ministrie, Glauk Konjufca, me përfaqësuesin e posaçëm të BE-së për dialogun, Peter Sorensen, në Prishtinë.

“Gjatë takimit, Konjufca e informoi Sorensenin se procesi i dialogut tashmë do të jetë nën udhëheqjen e Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe Diasporës. Në takim u diskutua momentumi aktual në të cilin ndodhet dialogu, si dhe u shkëmbyen pikëpamje mbi qasjen dhe parimet e nevojshme për të siguruar një proces më efektiv dhe të qëndrueshëm”, u tha në njoftim.

Konjufca, i cili njëherësh është zëvendëskryeministri i parë, tha se Kosova mbetet “e përkushtuar që dialogun ta shohë si një mundësi për përmirësimin e marrëdhënieve fqinjësore me Serbinë, si dy shtete sovrane në rrugën e tyre drejt integrimit evropian”.

Megjithatë, mbetet e paqartë nëse Konjufca do të jetë bartës i këtij procesi, që ka nisur më 2011.

Mandatin e kaluar qeverisës, në nivel politik, Kosova në dialog është përfaqësuar nga kryeministri, Albin Kurti, ndërkaq në nivel kryenegociatorësh nga Besnik Bisilimi.

Viteve të fundit, Kosova dhe Serbia kanë zhvilluar një sërë rundesh të dialogut në nivel kryenegociatorësh, por takime të nivelit të lartë politik nuk ka pasur që nga shtatori i vitit 2023.

Përgjatë vitesh të dialogut, Kosova dhe Serbia kanë arritur një sërë marrëveshjesh, por jo të gjitha janë zbatuar në terren.

Më 2023, palët arritën Marrëveshjen për rrugën drejt normalizimit, e njohur edhe si Marrëveshja e Ohrit, por BE-ja ka thënë se ajo ende nuk është zbatuar.

Ndonëse marrëveshja nuk është nënshkruar, sipas bllokut evropian, ajo është e detyrueshme për të dyja palët.

Kjo marrëveshje prej 11 nenesh, ndër tjerash, parasheh një nivel të vetëmenaxhimit për komunitetin serb në Kosovë, njohje të ndërsjellë të simboleve shtetërore, që Serbia të mos bllokojë anëtarësimin e Kosovës në organizata ndërkombëtare, dhe kërkon nga Prishtina dhe Beogradi që t’i zbatojnë, po ashtu, të gjitha marrëveshjet e mëhershme të arritura gjatë dialogut 15-vjeçar.

| Radio Evropa e Lirë