Me ish-udhëheqësin e rrëzuar të Venezuelës, Nicolas Maduron, tashmë në një burg amerikan, presidenti amerikan, Donald Trump, paralajmëroi udhëheqësit autoritarë të vendit të Amerikës së Jugut se do ta “paguajnë një çmim shumë të madh” nëse nuk “bashkëpunojnë” me Uashingtonin, edhe mes shqetësimeve globale për sulmin ushtarak amerikan.

Trump, në një intervistë të publikuar më 4 janar në The Atlantic, paralajmëroi presidenten në detyrë të Venezuelës, Delcy Rodriguez, se “nëse ajo nuk bën atë që është e drejtë, do të paguajë një çmim shumë të madh, ndoshta më të madh se Maduro”.

Rodriguez, e krahut të majtë politik, ishte zëvendëspresidente e Maduros përpara se të emërohej presidente në detyrë më 4 janar. Ajo e quajti veprimin e SHBA-së shkelje të Kartës së OKB-së dhe u zotua se “ne nuk do të jemi kurrë më skllevër”.

Maduro, më 4 janar, ndodhej në një burg amerikan pasi ishte transportuar në Nju Jork pas kapjes së tij nga forcat amerikane gjatë sulmit që u dënua nga Irani, Rusia dhe aleatë të tjerë të vendit të Amerikës së Jugut, por u përshëndet nga venezuelianët që jetojnë në mërgim.

Një video e postuar nga Fox News në rrjetet sociale tregonte Maduron, 63 vjeç, duke u shoqëruar nga agjentë federalë dhe duke u thënë gazetarëve: “Natën e mirë, Gëzuar Vitin e Ri.”

Ai dhe bashkëshortja e tij — e cila gjithashtu u kap gjatë bastisjes — planifikohet të paraqiten në gjykatë më 5 janar për t’u përballur me akuza për drogë.

Në një konferencë shtypi, Trump e përshëndeti operacionin ushtarak në Venezuelë, por nuk dha detaje.. Një gjeneral i lartë amerikan tha se 150 avionë amerikanë ishin përfshirë në sulm pas muajsh përgatitjesh.

Shifrat e viktimave nuk u zbuluan. Trump tha se disa zyrtarë amerikanë u plagosën, por shtoi se ata janë mirë. Ndërkohë, Kuba tha se 32 anëtarë të forcave të saj të sigurisë u vranë në Venezuelë gjatë sulmit amerikan.

Trump shkaktoi reagime kur tha se Shtetet e Bashkuara do ta “drejtojnë” përkohësisht vendin e Amerikës së Jugut “derisa të vijë momenti kur të mund të bëjmë një tranzicion të sigurt, të duhur dhe të matur”.

Nuk ishte menjëherë e qartë se çfarë nënkuptonte Trump me atë që SHBA-ja do ta “drejtojë” vendin. Ai u tha gazetarëve se po “caktonte njerëz” nga kabineti i tij për të qenë përgjegjës në Venezuelë, pa dhënë detaje shtesë.

Zyrtarë të administratës amerikane — përfshirë sekretarin e Shtetit, Marco Rubio — nuk dhanë sqarime kur u pyetën gjatë emisioneve televizive më 4 janar për planin e Trumpit.

Rodriguez sinjalizon gatishmëri për pajtim

Gjykata e Lartë e Venezuelës urdhëroi që Rodriguez të merrte rolin e presidentes në detyrë të qeverisë së majtë.

Trump fillimisht shprehu mbështetje për Rodriguez, duke thënë se “ajo në thelb është e gatshme të bëjë atë që ne mendojmë se është e nevojshme për ta bërë Venezuelën sërish të madhe”.

Rodriguez — e cila mbështetet nga ushtria venezueliane — fillimisht u shfaq sfiduese, duke e quajtur Maduron “presidentin e vetëm” të vendit dhe duke e cilësuar sulmin amerikan si një “njollë të tmerrshme” në marrëdhënie.

Pasi Trump sinjalizoi se ishte gati të kryente një valë të dytë veprimesh ushtarake në Venezuelë nëse do të ishte e nevojshme, Rodriguez zbuti qëndrimin e saj, duke shkruar në rrjetet sociale herët më 5 janar se Karakasi kërkonte një marrëdhënie “të balancuar dhe të respektueshme” me Uashingtonin.

“Ne i shtrijmë një ftesë qeverisë amerikane për të punuar së bashku në një agjendë bashkëpunimi që synon zhvillimin e përbashkët,” shkroi ajo.

Sulmet amerikane në Venezuelë dhe kapja e Maduros u dënuan ashpër nga disa aleatë të Karakasit, si dhe nga Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, i cili tha se veprimi ushtarak amerikan vendos një “precedent të rrezikshëm”.

Agjencitë e lajmeve cituan burime që thanë se Këshilli i Sigurimit i OKB-së do të mblidhet në orën 10:00 të mëngjesit më 5 janar për të diskutuar operacionin amerikan. Kolumbia, e mbështetur nga Rusia dhe Kina, kërkoi seancën, thanë diplomatët.

Reagimi i diasporës venezueliane

Për Jesus Guarecucon, një mjek venezuelian në fund të të tridhjetave që jeton në Miami, Florida, lajmi solli një ndjenjë lehtësimi të shumëpritur.

“Ne jemi absolutisht të lumtur për atë që ndodhi. Kjo është diçka që e kemi pritur për kaq shumë kohë”, i tha Guarecuco Radios Evropa e Lirë.

Guarecuco tha se shumë venezuelianë ndihen sikur nuk janë dëgjuar, pavarësisht viteve të tëra thirrjesh drejtuar komunitetit ndërkombëtar, përfshirë Kombeve të Bashkuara.

Guarecuco jeton në Shtetet e Bashkuara që nga viti 2018, pasi u largua nga Venezuela dhe kërkoi azil politik, për të cilin tha se erdhi si pasojë e përndjekjes së lidhur me aktivitetin e tij politik opozitar. Ai tha se zhvillimet janë pritur me një përzierje lehtësimi dhe pasigurie mes venezuelianëve.

“Shumë venezuelianë janë të hutuar për atë që do të ndodhë më pas. Mendoj se kjo është si një lojë shahu. Duhet të bëhen shumë lëvizje politike”, tha ai, duke shprehur shpresën se ky veprim do të çojë drejt një qeverie tranzitore dhe, përfundimisht, drejt vendosjes në pushtet të kandidatit opozitar Edmundo Gonzalez.

“Ne e dimë që do të marrë kohë, por kjo është ajo që po presim”, tha ai.

Ai shtoi se çdo përfshirje amerikane ka të ngjarë të shoqërohet me marrëveshje të reja, veçanërisht lidhur me naftën, nga të cilat, sipas tij, mund të përfitojnë të dy ekonomitë.

“Nëse i pyet njerëzit e zakonshëm, atyre në të vërtetë nuk u intereson nafta”, tha ai. “Ajo që duan është largimi i Maduros, bashkë me rrethin e tij të ngushtë. Ata duan një qeveri të re, një Venezuelë të re ku njerëzit mund të punojnë, të kenë mundësi dhe një vend të ri. Kjo është ajo që po presim”, tha Guarecuco.

| Radio Evropa e Lirë

Hetuesit në Zvicër më 2 janar do të nisin detyrën e vështirë të identifikimit të trupave të djegur në zjarrin që përfshiu një bar të mbushur me njerëz që la të vrarë afër 40 persona në një ndej për Vitin e Ri në resortin e skijimit në Crans-Montana.

Sipas zyrtarëve zviceranë, për shkak të djegies së rëndë që kanë pësuar shumica e viktimave që gjendeshin në barin Le Constellation, mund të duhen disa ditë që të identifikohen të gjithë viktimat e zjarrit.

Si pasojë e zjarrit janë lënduar më shumë se 100 të tjerë, shumë nga të cilët janë në gjendje të rëndë.

“Detyra e parë është të identifikojmë të gjitha trupat”, tha kryetari i Crans-Montanas, Nicolas Feraud, gjatë një konference për media të enjten mbrëma. Sipas tij, ky proces mund të marrë disa ditë.

Mathias Reynard, kreu i qeverisë së kantonit të Valaisit, tha se ekspertët po përdorin mostra dentare dhe të ADN-së për identifikimin e viktimave.

“E gjithë kjo punë duhet të bëhet sepse informacioni është aq i tmerrshëm dhe i ndjeshëm, sa që asgjë nuk mund t’u thuhet familjeve pa qenë 100 për qind të sigurt”, tha ai.

Italia dhe Franca janë ndër vendet që kanë njoftuar se disa nga shtetasit e tyre rezultojnë të zhdukur, ndërsa ministri i Jashtëm i Italisë, Antonio Tajani, do ta vizitojë Crans-Montana të premten, tha ambasadori italian në Zvicër, Gian Lorenzo Cornado.

Australia tha po ashtu se një shtetas i saj është lënduar.

Zyrtarët zviceranë kanë thënë se afër 40 persona janë vrarë, por Italia ka thënë se numri i viktimave është 47, bazuar në informacionet e marra nga autoritetet zvicerane.

Policë dhe një autoambulancë shihen në vendin ku shpërtheu zjarri në Zvicër.

Cornado tha se tashmë janë identifikuar të gjithë përveç pesë prej 112 të plagosurve. Ai shtoi se gjashtë shtetas italianë rezultojnë ende të zhdukur, ndërsa 13 të tjerë janë të shtruar në spital. Tre italianë janë riatdhesuar të enjten dhe edhe tre të tjerë do të kthehen në shtetin e tyre të premten.

Ende mbetet e paqartë se çfarë e shkaktoi zjarrin. Autoritetet thanë se duket se ngjarja ishte një aksident, e jo një sulm.

Rrëfimet e disa të mbijetuarve dhe videove të publikuara në rrjetet sociale kanë sugjeruar se tavani i bodrumit të lokalit mund të ketë marrë flakë kur qirinjtë me shkëndija iu afruan afër. Për shkak të zjarrit, autoritetet në Zvicër kanë shpallur pesë ditë zie.

| Radio Evropa e Lirë

Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan, Donald Trump, është tërhequr nga projekti për ndërtimin e një hoteli në Beograd, raportoi gazeta Wall Street Journal më 15 dhjetor.

Projekti ishte parashikuar në vendin e ish-godinës së Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë së Jugosllavisë, e cila u shkatërrua gjatë bombardimeve të NATO-s në vitin 1999.

Kompania e Kushnerit “Affinity Partners” kishte planifikuar të ndërtonte aty një hotel luksoz.

Lajmi erdhi në ditën kur Prokuroria Publike për Krim të Organizuar në Serbi ngriti aktakuzë ndaj ministrit aktual të Kulturës, Nikolla Sellakoviq, për shkelje gjatë heqjes së statusit të pronësisë së objekteve kulturore ndaj ish-ndërtesës së Shtabit të Përgjithshëm, në qendër të Beogradit.

Sellakoviq akuzohet për keqpërdorim të detyrës zyrtare dhe falsifikim të dokumenteve zyrtare.

“Për shkak se projektet e mëdha duhet të bashkojnë, jo të ndajnë, dhe nga respekti për qytetarët e Serbisë dhe Beogradit, ne tërhiqemi nga aplikimi ynë dhe këtë herë qëndrojmë mënjanë”, deklaroi një zëdhënës i kompanisë private investuese të Kushnerit, “Affinity Partners”, sipas Wall Street Journal.

Radio Evropa e Lirë iu drejtua kompanisë “Affinity Partners” për konfirmim dhe koment dhe është në pritje të përgjigjes.

REL-i kontaktoi edhe Presidencën e Serbisë, por ende pa përgjigje.

Prokuroria për Krim të Organizuar po kryen hetime që nga maji për falsifikimin e dyshuar të dokumenteve, të cilat shërbyen si bazë që Qeveria e Serbisë t’i hiqte statusin e pronësisë kulturore ish-ndërtesës së Shtabit të Përgjithshëm në Beograd.

Sipas akuzave të mëparshme nga Zyra e Prokurorit, drejtori i Institutit Republikan për Mbrojtjen e Monumenteve të Kulturës, Goran Vasiq, pranoi falsifikimin e dokumenteve.

Bazuar në atë dokumentacion, Ministrisë së Kulturës, e cila udhëhiqet nga Sellakoviq nga radhët e Partisë Përparimtare Serbe (SNS) në pushtet, i është dorëzuar një iniciativë për miratimin e vendimit për heqjen e statusit të pronësisë kulturore ndaj ish-ndërtesës së Shtabit të Përgjithshëm.

Sellakoviq u mor në pyetje më 4 dhjetor dhe, pasi dha dëshminë e tij, ai nuk foli për procedurat, por bëri akuza dhe fyerje kundër Prokurorisë për Krimin e Organizuar.

Pa ofruar ndonjë provë, ai e akuzoi atë se vepron sipas urdhrave të disa qendrave të pushtetit, të cilat nuk i emëroi, por tha se synojnë rrëzimin e Qeverisë në Serbi dhe të presidentit serb, Aleksandar Vuçiq.

Më 11 dhjetor, Vuçiq tha se, në rast se ngrihet aktakuzë për rastin e ish-godinës së Shtabit të Përgjithshëm, ai do t’i falë të gjithë ata që “dyshohet se kanë marrë pjesë në mashtrime”.

“Nuk do t’ua jap mundësinë t’i ndjekin penalisht ata që nuk kanë faj. Unë jam fajtori. Unë jam ai që dëshiroja modernizimin e Serbisë. Unë jam ai që dëshiroja të sjell një investitor të madh”, tha Vuçiq.

Më 7 nëntor, Kuvendi i Serbisë miratoi një ligj të veçantë që i hoqi ish-ndërtesës së Shtabit të Përgjithshëm statusin e pasurisë kulturore, duke i hapur rrugë ndërtimit të një kompleksi luksoz.

Ky projekt nxiti kundërshtime nga demonstrues antiqeveritarë, opozita dhe ekspertët që kërkojnë ruajtjen dhe restaurimin e ndërtesës së shekullit 20.

Kushner, përndryshe, ka plane për një projekt edhe në bregdetin Adriatik të Shqipërisë.

Projekti parashikon shndërrimin e Ishullit të Sazanit – të mbushur me bunkerë dhe tunele të braktisura nga epoka komuniste – në një vendpushim luksoz.

Projekti prej 45 hektarësh, i miratuar nga Komiteti i Investimeve Strategjike më 30 dhjetor 2024, vlen 1.4 miliard euro dhe pritet të krijojë rreth 1.000 vende pune në Shqipëri.

Megjithatë, nuk ka ende informacione publike nëse kontratat janë nënshkruar, nëse lejet mjedisore janë lëshuar, nëse studimet e fizibilitetit kanë përfunduar apo planet e ndërtimit janë miratuar.

| Radio Evropa e Lirë