Gjykata Themelore në Prishtinë e ka dënuar me gjashtë vjet burgim Jellena Gjukanoviqin, për akuzën e spiunazhit.

Ajo ishte e pranishme në gjykatore në shpalljen e aktgjykimit.

Jellena Gjukanoviq u arrestua në shkurt të vitit 2025 dhe aktakuza ndaj saj u ngrit në shtator të po atij viti.

Ajo e ka mohuar fajësinë, teksa Prokuroria Speciale e Kosovës në fjalën përfundimtare të mbajtur javën e kaluar kërkoi dënim prej 25 vjetësh burgim.

Gjukanoviq, nga Mitrovica e Veriut, punonjëse e Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE), u arrestua më 28 shkurt në pikën kufitare të Jarinjës, në veri të Kosovës, dhe prej asaj kohe ndodhet në paraburgim.

Gjykimi ndaj saj nisi më 16 shtator të vitit të kaluar. Në aktakuzë thuhet se ajo ka transmetuar informacione tek Agjencia Serbe e Sigurisë dhe Inteligjencës (BIA), ka rrezikuar rendin kushtetues dhe sigurinë kombëtare të Kosovës.

Prokurori special, Bekim Kodraliu, gjatë gjykimit ka thënë se Gjukanoviq kishte qenë në kontakt me dy zyrtarë të BIA-s: Ratko Gajtanoviq, përgjegjës i agjencisë në rajonin e Novi Pazarit, dhe Lubisha Bukviq, zyrtar tjetër i saj.

“Me këtë të fundit, e pandehura është takuar disa herë në zyrat e BIA-s në Beograd”, ka deklaruar ai.

Sipas Kodraliut, Gjukanoviq ka shfrytëzuar pozitën që mbante në OSBE, duke vepruar nën ndikimin e Aleksandar Vllajiqit, i dënuar tashmë për spiunazh, si dhe zyrtarëve të tjerë të BIA-s.

Prokuroria ka thënë se Gjukanoviq ka kontribuar në krijimin e një “narrativi armiqësor” ndaj institucioneve të sigurisë, shtetësisë dhe integritetit territorial të Republikës së Kosovës.

Përmes këtyre veprimeve të qëllimshme, sipas Prokurorisë Speciale, Gjukanoviq ka vënë në rrezik serioz jetën dhe sigurinë personale të zyrtarëve shtetërorë, qytetarëve të vendit dhe personelit ndërkombëtar të OSBE-së në Kosovë.

Çfarë thuhet në aktakuzë?

Jellena Gjukanoviq akuzohej se, prej një date të pacaktuar deri në momentin kur ishte arrestuar, më 28 shkurt 2025, në cilësinë e zyrtares vendore të misionit të OSBE-së në Kosovë, me dashje kishte ndihmuar në formë aktive Agjencinë për Inteligjencë dhe Siguri të Serbisë [BIA].

Sipas aktakuzës të siguruar nga Radio Evropa e Lirë, Gjukanoviq i kishte ofruar BIA-s të dhëna, dokumente dhe informacione të ndjeshme që lidhen drejtpërdrejt me rendin kushtetues, sigurinë institucionale dhe veprimtarinë e brendshme të institucioneve të Republikës së Kosovës.

Këto informacione, gjithnjë sipas aktakuzës, Gjukanoviq ia kishte përcjell agjentit rezident të BIA-s, Aleksandër Vllajiqit, i cili u dënua për spiunazh nga Gjykata Themelore në Prishtinë më 5 qershor 2025.

“…të cilat informacione pastaj janë transmetuar te zyrtarët e lartë të BIA-s, përkatësisht Ratko Gajtanoviq, përgjegjës i BIA-s për rajonin e Novi Pazarit në Serbi, dhe zyrtarin tjetër Lubisha Bukviq, ku me këtë të fundit, e pandehura në disa raste edhe është takuar në zyrat e BIA-së në Beograd”, thuhet në aktakuzë.

Duke e shfrytëzuar pozitën si “zyrtare e Programit Kombëtar në Qendrën Rajonale në Mitrovicë”, pranë Zyrës rajonale të OSBE-së në Mitrovicë, Gjukanoviq akuzohet se përmes udhëzimeve që merrte nga i dënuari për spiunazh Vllajiq dhe zyrtarëve të tjerë të BIA-s, kishte ndikuar të përpiloheshin raporte të OSBE-së për situatën politike në Kosovë në atë mënyrë që të paraqesin një narrativ “armiqësor ndaj institucioneve të sigurisë, shtetësisë dhe integritetit të Republikës së Kosovës”.

Me këtë veprim, sipas aktakuzës, ajo e ka cenuar rëndë rendin kushtetues dhe sigurinë kombëtare dhe e ka vënë në rrezik jetën dhe sigurinë e zyrtarëve shtetërorë, qytetarëve dhe të personelit të OSBE-së në Kosovë.

Sipas dokumentit, në dy telefonat e saj që janë konfiskuar, prokuroria ka gjetur komunikimet e saj me zyrtarët e shërbimit sekret serb.

Nga të dhënat e ekzaminuara të telefonave ishte gjetur se Gjukanoviq e kishte informuar në vazhdimësi agjentin serb Aleksandër Vllajiq përmes komunikimeve në shtatë numra të ndryshëm të tij dhe në disa raste ishte takuar edhe me zyrtarin tjetër të BIA-s Lubisha Bukoviq, në Beograd.

Në aktakuzë janë paraqitur edhe pamje të ekranit me të dhëna nga OSBE-ja, në lidhje me çështjen e targave të veturave në veri të Kosovës.

“A lexuat se [kryeministri i Shqipërisë, Edi] Rama u dërgoi letër anëtarëve të BE-së për ta liruar [ish-presidentin, Hashim] Thaçi, për ta shfuqizuar Gjykatën Speciale, historinë që Dick Marty bëri akuza të rreme për trafikim të organeve…”, ishte një prej mesazheve që ajo këmbeu me Vllajiqin, zyrtarin e BIA-s.

Teksa akuzohej se mbante komunikim të vazhdueshëm, Gjukanoviq përmendet në aktakuzë se e informonte Vllajiqin në lidhje me një incident ndaj një qytetari serb, duke pretenduar se është sulmuar nga Policia e Kosovës, duke i treguar se si duhet të alarmohen të gjitha ambasadat dhe gazetarët për këtë rast.

Madje në një komunikim me mesazhe të 22 korrikut 2021, të paraqitur në aktakuzë, Gjukanoviqit i kërkohet nga zyrtarët e BIA-s t’u sigurojë informacione për lëvizjen e Njësisë Speciale të Policisë së Kosovës në pjesën veriore të Kosovës, për çka sipas aktakuzës, ajo pajtohet ta kryejë si detyrë.

Sipas aktakuzës, në telefonat e saj të ekzaminuar janë gjetur edhe fotografi të policëve të njësive speciale.

Në mesin e veprimeve që Gjukanoviq akuzohet t’i ketë bërë ishte edhe targetimi i individëve të ndryshëm, kryesisht serbë të Kosovës, kinse si bashkëpunëtorë të shërbimeve të huaja të inteligjencës në Kosovë, të cilët më pas, gjatë vizitave në Serbi, janë ndaluar, intervistuar, shantazhuar dhe rekrutuar nga BIA, për të punuar në interesin e BIA-së serbe.

Sipas Kodit Penal të Kosovës, spiunazhi është vepër e rëndë penale dhe dënohet me të paktën pesë vjet burg, nëse vërtetohet fajësia.

Së voni, autoritetet në Kosovë kanë arrestuar disa persona, shqiptarë dhe serbë, nën dyshimet për spiunim në shërbim të inteligjencës serbe.

Ekspertët kanë thënë se këto raste tregojnë se spiunazhi mbetet një kërcënim serioz për sigurinë e Kosovës.

| Radio Evropa e Lirë

Gjykata Themelore në Prishtinë shpalli aktgjykimin për rastin Banjska, sipas të cilit  Bllagoje Spasojeviq dhe Vlladimir Tolliq u dënuan me burgim të përjetshëm kurse Dushan Maksimoviq u dënua me 30 vjet burgim.

Që të tre terroristët u dënuan sipas akuzës për sulmin e armatosur në komunën e Zveçanit, më 24 shtator 2023, ku mbeti i vrarë rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku.

Spasojeviq, Tolliq dhe Maksimoviq janë pjesë e një grupi prej 45 individëve, ndaj të cilëve u ngrit aktakuzë pas sulmit në pjesën veriore të Kosovës. Në krye të këtij grupi terrorist, që sipas aktakuzës së Prokurorisë Speciale kishte synim që ta ndanin veriun nga Kosova, ishte Millan Radoiçiqin, asokohe nënkryetar i Listës Serbe.

Radoiçiq, i cili mori përgjegjësinë për organizimin e sulmit në Banjskë, gjendet në Serbi ku në tetor të vitit 2023 u mor në pyetje nga Prokuroria e Serbisë si i mbrojtur në liri.

Autoritetet në Kosovë insistojnë që Serbia ta dorëzojë Millan Radojçiqin dhe të akuzuarit e tjerë për këtë sulm, ashtu që të përballen me drejtësinë.

Deputetët e Kuvendit të Kosovës kanë ratifikuar marrëveshjen ndërkombëtare për anëtarësimin e Kosovës në Bordin e Paqes, nismës së presidentit amerikan, Donald Trump, për zgjidhjen e konflikteve në botë.

Për marrëveshjen votuan 103 deputetë, asnjë kundër dhe asnjë abstenim.

Haxhi Avdyli nga grupi parlamentar i Lëvizjes Vetëvendosje tha se anëtarësimi i Kosovës në Bordin e Paqes është hap me rëndësi strategjike për vendin.

“Anëtarësimi është një vendim i rëndësishëm politik, dhe strategjik që e pozicionon vendin tonë si kontribuues aktiv në ndërtimin e paqes globale dhe sigurisë ndërkombëtare”, tha ai.

Edhe partitë opozitare thanë se anëtarësimi i Kosovës në këtë bord është në interes të vendit.

“Anëtarësimi është interes i lartë shtetëror, forcon sigurinë ndërkombëtare, orientimin euroatlantik të Kosovës dhe konsolidon aleancën me SHBA-në”, tha deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës në opozitë, Elmi Reçica.

Sipas deputetit të Lidhjes Demokratike të Kosovës, Anton Quni, tha se Kosova po shndërrohet në eksportuese të stabilitetit, duke shtuar se kjo është mundësi për vendin që të formësojë imazhin në botë.

“Ne nuk po votojmë thjesht për një anëtarësim, po votojmë për dinjitetin e shtetit tonë, për jetësimin e miqësive tona të shenjta”, tha ai.

Ndërkaq, Time Kadrijaj nga Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës tha se anëtarësimi në nismën e presidentit Trump, është dëshmi se vendi po garanton siguri dhe po forcon miqësinë me SHBA-në.

“Vetë ky anëtarësim dhe votimi i sotëm është një garanci për Kosovën”, tha ajo.

Çfarë është Bordi i Paqes?

Më 22 janar, është themeluar Bordi i Paqes gjatë një ceremonie të mbajtur në Davos të Zvicrës.

Bordi u lansua nga presidenti amerikan, Donald Trump, si një trup i ri për zgjidhjen e konflikteve ndërkombëtare.

Ish-presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ishte ndër themelueset e Bordit të Paqes dhe e ka përkrahur plotësisht nismën e Trumpit.

Ky trup i ri fillimisht ishte i përqendruar në zbatimin e marrëveshjes për përfundimin e luftës Izrael-Gazë, ashtu siç është miratuar nëntorin e vitit të kaluar me Rezolutën 2803 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara.

Bordi do të udhëhiqet nga Trumpi, ndërkaq ai do të ketë edhe Bordin Ekzekutiv ku janë emëruar si anëtarë: sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, i dërguari i posaçëm i Trumpit, Steve Witkoff, dhëndri i presidentit amerikan, Jared Kushner, ish-kryeministri britanik, Tony Blair, miliarderi Mark Rowan, biznesmeni amerikan Ajay Banga dhe këshilltari për siguri kombëtare i SHBA-së, Robert Gabriel. Ndërkaq, Nickolay Mladenov, politikan bullgar do të jetë përfaqësues i Bordit të Paqes në Gazë.

Ndërkaq, si mekanizëm i Bordit të Paqes është krijuar edhe Forca Ndërkombëtare Stabilizuese, përmes së cilit Kosova do të dërgojë pjesëtarë të Forcës së Sigurisë së Kosovës në Gazë, me qëllim ofrimin e sigurisë dhe mbikëqyrjen e armëpushimit në Rripin e Gazës.

Kjo forcë për Gazën është pjesë e planit 20-pikësh të Trumpit për të arritur paqe në Gazë.

Plani është pranuar në tetorin e vitit të kaluar nga Izraeli dhe Hamasi – grupi palestinez i shpallur organizatë terroriste nga SHBA-ja dhe Bashkimi Evropian.

Lufta në Gazë nisi në tetor të vitit 2023, pas sulmit të Hamasit ndaj Izraelit, kur u vranë mbi 1.200 njerëz në Izrael dhe mori qindra pengje.

Sulmet hakmarrëse izraelite në Gazë shkaktuan mijëra të vrarë, krizë urie dhe dëme të mëdha infrastrukturore.

Kuvendi i Kosovës ka miratuar dërgimin e trupave, ndërkaq më pas ushtruesja e presidentit të Kosovës, Albulena Haxhiu, ka autorizuar dërgimin e FSK-së në Gazë.

| Radio Evropa e Lirë