Sot shënohet përvjetori i 27-të i nisjes së bombardimeve të NATO-s mbi caqet ushtarake dhe policore serbe në ish-Jugosllavi për të ndalur dhunën e forcave serbe kundër shqiptarëve në Kosovë.

Bombardimet nisën më 24 mars 1999 dhe zgjatën 78 ditë. Ato nisën pas përpjekjeve të dështuara të komunitetit ndërkombëtar për ta bindur ish-liderin serb, Sllobodan Millosheviq për një armëpushim.

“Nëse presidenti [jugosllav Sllobodan] Millosheviq nuk është i gatshëm të bëjë paqe, ne jemi të gatshëm t’i kufizojmë aftësitë e tij për të bërë luftë kundër kosovarëve”, pati thënë presidenti i atëhershëm amerikan, Bill Clinton.

Më pas, ishte Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Javier Solana, i cili i autorizoi sulmet ajrore.

Kjo fushatë përbënte herën e parë që NATO-ja e përdorte forcën ushtarake pa miratimin e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara.

Fushata përfshiu rreth 1.000 avionë që operuan nga bazat ajrore në Itali dhe Gjermani, si dhe aeroplanmbajtësen e vendosur në Detin Adriatik, USS Theodore Roosevelt.

Avionët kryen mbi 38.000 fluturime – prej të cilave 10.484 fluturime sulmuese – pa asnjë fatalitet në mesin e aleatëve.

Gjatë fushatës ajrore, shkatërrime ose dëme të rënda pësuan kazerma dhe njësi ushtarake në Serbi, Mal të Zi dhe Kosovë, ashtu si edhe sisteme të komandës dhe kontrollit, sisteme të mbrojtjes ajrore, infrastruktura të energjisë dhe komunikimit etj.

Në përmbyllje të fushatës, presidenti Clinton pati thënë se kërkesat e komunitetit ndërkombëtar ishin përmbushur, përfshirë: tërheqjen e forcave serbe nga Kosova, vendosjen e një force të sigurisë të udhëhequr nga NATO-ja dhe kthimin e kosovarëve në shtëpitë e tyre.

“Mund t’i raportoj popullit amerikan se kemi shënuar fitore – për një botë më të sigurt, për vlerat tona demokratike dhe për një Amerikë më të fortë”.

Bombardimet u ndalën një ditë pas nënshkrimit të Marrëveshjes së Kumanovës.

Me këtë marrëveshje, të negociuar ndërmjet NATO-s dhe zyrtarëve ushtarakë jugosllavë, forcat jugosllave u tërhoqën nga Kosova dhe u krijua forca paqeruajtëse ndërkombëtare, e udhëhequr nga NATO-ja.

Beogradi kishte 11 ditë kohë për t’i zhvendosur 40.000 forcat e tij të sigurisë jashtë Kosovës.

KFOR-i, misioni paqeruajtës i udhëhequr nga NATO-ja, filloi dislokimin më 12 qershor, 1999. Fillimisht përbëhej nga rreth 50.000 trupa, për të arritur në 4.767 trupa sot, nga 33 vende të botës.

Lufta përfundoi me rreth 13.000 njerëz të vrarë; me mijëra të zhdukur – mbi 1.600 prej të cilëve mbeten ende të pagjetur; me qindra mijëra refugjatë – shumica e të cilëve u kthyen; dhe me mijëra prona të dëmtuara ose të shkatërruara.

| Radio Evropa e Lirë

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka thënë të hënën se ka “mundësi shumë serioze” për të arritur marrëveshje me Teheranin, pasi tregoi se SHBA-ja dhe Irani zhvilluan bisedime gjatë fundjavës, gjë që e shtyu atë t’i pezullojë sulmet ndaj infrastrukturës energjetike iraniane për pesë ditë.

Duke folur për gazetarët para se të hipte në avionin Air Force One më 23 mars, Trump tha se i dërguari special, Steve Witkoff, dhe dhëndri i tij, Jared Kushner, janë përfshirë në bisedimet e nisura nga Irani.

Ai tha se bisedimet po zhvillohen me një lider “të lartë” iranian – por jo me udhëheqësin suprem Mojtaba Khamenei – dhe se në to janë arritur “pika të rëndësishme të marrëveshjes”.

Zyrtarët dhe mediat shtetërore të lidhura me Iranin e kanë mohuar menjëherë se po zhvillohen bisedime të tilla.

Agjencitë e lajmeve Tasnim dhe Fars, të dyja të afërta me Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), cituan burime që thanë se “nuk po zhvillohen bisedime”, as drejtpërdrejt dhe as tërthorazi, midis Teheranit dhe Uashingtonit.

Ndërkohë, Omani po “punon shumë për të vendosur masa të sigurta kalimi për Ngushticën e Hormuzit”, tha ministri i Jashtëm i vendit, Badr al-Busaidi, në rrjetet sociale pak para se Trump të deklaronte se Shtetet e Bashkuara kishin zhvilluar “bisedime frytdhënëse” për t’i dhënë fund luftës.

“Bazuar në tonin dhe përmbajtjen e këtyre bisedimeve të thella, të detajuara dhe frytdhënëse, të cilat do të vazhdojnë gjatë gjithë javës, kam udhëzuar Departamentin e Luftës që ta shtyjë çdo sulm ushtarak ndaj centraleve dhe infrastrukturës energjetike iraniane për një periudhë pesëditore,” tha Trump në një postim në rrjetet sociale më 23 mars, duke shtuar se pezullimi varet nga suksesi i bisedimeve.

Nuk ka pasur njoftime paraprake se po zhvilloheshin bisedime midis Uashingtonit dhe Teheranit.

Ndërkohë, Izraeli – i cili tha menjëherë pas njoftimit të Trumpit se po kryente sulme ajrore në Iranin qendror – nuk ka komentuar publikisht.

“Ne kemi eliminuar fazën e parë të udhëheqjes, fazën e dytë dhe në masë të madhe fazën e tretë. Por, po merremi me njeriun që unë besoj se është më i respektuari dhe lideri”, tha Trump për gazetarët.

“Ne nuk duam pasurim [të uraniumit], por gjithashtu duam uranium të pasuruar”, shtoi ai.

Afati për Ngushticën e Hormuzit

Të shtunën, Trump e kishte paralajmëruar Iranin se centralet e tij elektrike do të shkatërroheshin nëse Teherani nuk do ta “hapte plotësisht” Ngushticën e Hormuzit për të gjithë transportin detar brenda 48 orësh.

Trump e caktoi afatin deri të hënën rreth mesnatës.

Paralajmërimi i tij nxiti kërcënime për kundërpërgjigje nga Garda Revolucionare e Iranit, e cila në një deklaratë të hënën tha se do t’i sulmonte centralet elektrike të Izraelit dhe ato që i furnizojnë bazat amerikane në rajonin e Gjirit, nëse Trump do ta zbatonte kërcënimin e tij për ta “shkatërruar plotësisht” rrjetin energjetik të Iranit.

Ndërsa, Mohammad Baqer Qalibaf, kryetar i Parlamentit iranian, paralajmëroi se “menjëherë pas shënjestrimit të centraleve elektrike dhe infrastrukturës në vendin tonë, infrastruktura jetike, si dhe infrastruktura energjetike dhe e naftës në të gjithë rajonin, do të konsiderohen objektiva legjitime dhe do të shkatërrohen në mënyrë përherë”.

Më shumë se 3.000 njerëz janë vrarë në luftën që SHBA-ja dhe Izraeli e nisën më 28 shkurt, sipas grupit iranian për të drejtat e njeriut, HRANA.

Lufta ka tronditur tregjet, ka rritur kostot e karburantit, ka nxitur frikë për inflacion global dhe ka lëkundur aleancën perëndimore të pasluftës.

Kërcënimi për sulme ndaj rrjeteve elektrike në Gjirin Persik ka rritur frikën për ndërprerje të mëdha në procesin e shkripëzimit të ujit për pije dhe ka trazuar edhe më shumë tregjet e naftës.

| Radio Evropa e Lirë

Policia e Kosovës bëri të ditur se njëra nga të plagosurat një ditë më parë në fshatin Majac të Podujevës, gruaja 73 vjeçare ka vdekur rreth  orës 03:35 të mëngjesit të sotëm si pasojë e plagëve të marra nga të shtënat me armë zjarri.

Vdekjen e ka konstatuar mjeku kujdestar kurse Prokurori kompetent nga Departamenti i Krimeve të Rënda ka urdhëruar që trupi i pajetë i viktimës të dërgohet në Institutin e Mjekësisë Ligjore për obduksion.

Në raportin ditor, Policia e Kosovës ka bërë të ditur se më 22 mars e ka gjetur të vdekur një burrë pa shenja jete në një makinë në fshatin Majac, ndërsa brenda në shtëpi janë gjetur dy gra me plagë të rënda.

“Bazuar në informacionet dhe hetimet fillestare, në vendin e ngjarjes është hasur vetura (VW) ngjyrë e bardhë me targa lokale (01), e cila është verifikuar dhe ka dalë në pronësi të një personi mashkull kosovar nga Obiliqi. Nga ekipi mjekësor është konstatuar se personi mashkull kosovar i hasur në automjet është pa shenja jete.

Referuar situatës, janë angazhuar Njësia Speciale Intervenuese dhe zyrtarët për ndërmjetësim, të cilët kanë intervenuar brenda në shtëpi duke vënë situatën nën kontroll, ku dy persona të gjinisë femërore janë gjetur brenda, të cilat dyshohet se kanë plagë të rënda, por janë me shenja jete. Nga njësia emergjente iu është dhënë tretmani mjekësor, dhe pastaj të njëjtat nën mbikëqyrjen mjekësore dhe policore janë dërguar në qendrën spitalore”, thuhet në njoftimin e policisë. Personi që humbi jetën në ngjarjen e mbrëmshme tragjike në Podujevë është Ilaz Brahimi, ka njoftuar familja e tij përmes një postimi në rrjetet sociale.