Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar në Shqipëri (SPAK) ka akuzuar zyrtarisht ish-zëvendëskryeministren Belinda Balluku për pesë vepra penale.

Sipas njoftimit, ajo akuzohet për shkelje të barazisë në tenderë, korrupsion pasiv, deklarim i rremë i pasurisë dhe pastrim parash.

Akuza e parë ndaj Ballukut u ngrit në tetor të vitit të kaluar. Asokohe, me vendim të Gjykatës së Posaçme, ajo u pezullua nga detyra e zëvendëskryeministres dhe ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë, si dhe ndalimin e daljes jashtë shtetit.

Në dhjetor të vitit 2025, SPAK i kërkoi Kuvendit të Shqipërisë heqjen e imunitetit të Ballukut për të mundësuar arrestimin e saj, por kjo kërkesë nuk u aprovua pasi deputetët socialistë votuan kundër heqjes së imunitetit.

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, paralajmëroi masa penale dhe administrative ndaj personave që kanë shkaktuar dëme gjatë protestave të ditëve të fundit, ndërsa tha se qeveria po shqyrton edhe mundësinë e kufizimit të rrjeteve sociale për fëmijët nën moshën 16-vjeçare.

Që nga 13 tetori, mijëra njerëz kanë protestuar fillimisht në Tiranë e pastaj edhe në qytete të tjera, nxitur nga pakënaqësitë e studentëve për kostot e arsimit, kushtet në universitete dhe mungesën e perspektivës ekonomike.

Protestat u zgjeruan shpejt, duke përfshirë qytetarë që kundërshtojnë koston e jetesës, korrupsionin dhe mënyrën e qeverisjes. Protestuesit kërkojnë dorëheqjen e Ramës dhe të qeverisë së tij.

Por, pavarësisht protestave dhe kërkesave për dorëheqje, Rama nuk dha asnjë sinjal se do të tërhiqet nga posti. Ai tha se është i gatshëm të dëgjojë edhe qytetarët që kërkojnë largimin e tij, por këmbënguli se ndryshimet politike nuk mund të imponohen përmes dhunës.

Si ftesë për dialog, të martën, ai vendosi disa fleta me mbishkrimin “DIALOG” në disa karrige para objektit të Kryeministrisë në Tiranë. Këto karrige u rrëzuan nga protestues pak orë më vonë. Gjatë protestës të së martës, Policia përdori topa uji dhe gaz lotsjellës për të shpërndarë protestuesit pasi ata hodhën gurë gjatë tubimit para Ministrisë së Arsimit. Protestën tani po e mbështesin edhe pedagogët që kanë dalë në protestë mëngjesin e së martës.

Ndërsa, duke folur në Ministrinë e Arsimit, së bashku me ministren Mirela Kumbaro Furxhi dhe drejtues të shkollave të mesme të Tiranës, Rama mbrojti reagimin e policisë – që është kritikuar për përdorim të dhunës së tepruar ndaj protestuesve – dhe i cilësoi protestat si përpjekje për destabilizimin e vendit.

Ai paralajmëroi një pako masash që, përveç përgjegjësisë penale, do të përfshijë edhe detyrimin për të kompensuar dëmet materiale. Sipas tij, përgjegjësia për dëmet e shkaktuara nga të miturit duhet të përfshijë edhe prindërit.

“Po e studiojmë dhe do ta shohim nëse do të duhet ta ulim moshën për dënimin penal, siç thashë që po e bën një sërë vendesh”, tha Rama, i cili shtoi se mund të kufizohet edhe përdorimi i rrjeteve sociale për fëmijët nën 16 vjeç.

Aktualisht, sipas Kodit Penal të Shqipërisë, përgjegjësi penale për kryerjen e një krimi kanë personat që kanë mbushur 14 vjeç, ndërsa për kundërvajtje penale ata që kanë mbushur 16 vjeç.

Gjatë këtyre ditëve, në rrjete sociale kanë qarkulluar edhe informacione të pavërteta ose të pakonfirmuara kundër Qeverisë së Ramës, disa prej të cilave janë përgënjeshtruar edhe nga organizata për kontrollimin e fakteve.

Gjatë konferencës, Rama përsëriti pretendimet se pas dhunës qëndrojnë aktorë politikë dhe të huaj, pa paraqitur prova publike për këto akuza.

Të hënën, në ditën e shtatë të protestave, policia ndërhyri më herët për të shpërndarë turmat dhe për të penguar grumbullimin e protestuesve. Gjykata e Apelit në Tiranë u godit me gurë, ndërsa në mbrëmje pati përplasje pranë Ministrisë së Brendshme.

Sipas autoriteteve, pesë persona u arrestuan pas incidentit në Gjykatën e Apelit dhe 15 të tjerë u shpallën në kërkim. Në mesin e të arrestuarve ishte edhe një 16-vjeçar.

Më 20 tetor, Policia e Shtetit tha se gjatë protestës të së hënës numri i përgjithshëm i të arrestuarve ishte 33, përfshirë edhe gjashtë të mitur të moshave 15 dhe 17 vjeç. Ndërkaq, janë proceduar penalisht 44 persona.

Ata dyshohet se gjatë protestës kanë hedhur gurë dhe sene të tjera të forta drejt policisë si dhe kanë ndezur koshat e mbeturinave dhe kanë dëmtuar sinjalistikën rrugore.

“Si pasojë e sulmit dhe dhunës nga ana e personave të maskuar dhe të dhunshëm gjatë tubimit të djeshëm, janë dëmtuar shtatë punonjës policie”, tha Policia e Shtetit.

Ndërkaq, në shtatë ditët e protestës, sipas Policisë shqiptare janë arrestuar 271 persona. Sipas autoriteteve, 51 prej tyre kishin të kaluar penale, përfshirë edhe vrasje.

Ndërkaq, deri të dielën, autoritetet kishin ngritur akuza penale ndaj 388 personave në lidhje me protestat. Ndërkohë, shtatë policë ishin pezulluar nga detyra në pritje të hetimeve për dyshime për përdorim të tepruar të forcës.

Bashkimi Evropian dhe Ambasada amerikane në Tiranë kanë bërë thirrje për vetëpërmbajtje, respektim të së drejtës për protestë paqësore dhe përdorim proporcional të forcës nga autoritetet.

| Radio Evropa e Lirë

Mijëra të rinj shqiptarë u mblodhën të shtunën para Ministrisë së Arsimit, në qendër të Tiranës, në ditën e pestë të një lëvizjeje studentore që po merr hov, kundër Qeverisë së kryeministrit Edi Rama.

Protesta u përshkallëzua në dhunë kur një grup të rinjsh të maskuar hodhën gurë drejt policisë së trazirave, e cila u kundërpërgjigj me granata trullosëse, gaz lotsjellës dhe topa uji.

Protesta e sotme u thirr si tubim gjithëpërfshirës kombëtar, ku përveç studentëve dhe gjimnazistëve, pritej të merrnin pjesë edhe qytetarë dhe përfaqësues të ndryshëm nga diaspora.

Protestat kundër korrupsionit dhe mungesës së vendeve të punës kanë nisur të përhapen në mbarë Shqipërinë, por Rama i ka hedhur poshtë thirrjet për dorëheqje.

Sipas të dhënave të Policisë, deri më tani janë ndaluar 500 protestues, 330 prej të cilëve janë liruar. Rreth 120 policë dhe 45 protestues janë regjistruar si të lënduar, ndonëse ka të ngjarë që shumë raste të lëndimeve të protestuesve të mos jenë regjistruar.

Avokati i Popullit, Endrit Shabani ka publikuar gjetjet paraprake të monitorimit të kryer gjatë katër ditëve të protestave në vend, duke gjetur shqetësime që lidhen me kushtet e ndalimit, trajtimin e të miturve dhe pretendimet për përdorim të dhunës ndaj personave të privuar nga liria.

Në një deklaratë për mediat, Shabani bëri të ditur se ekipet e Mekanizmit Kombëtar për Parandalimin e Torturës kanë monitoruar situatën në komisariatet nr. 1 deri në nr. 6 në Tiranë, në Bllokun e Sigurisë, në Spitalin e Traumës, si dhe në komisariatet e Korçës, Vlorës dhe Shkodrës.

Sipas Avokatit të Popullit, gjatë 72 orëve të fundit janë kontaktuar 214 persona të ndaluar, ndërsa janë zhvilluar intervista konfidenciale me të arrestuar, të shoqëruar, persona të lënduar, mjekë dhe psikologë.

Shabani njoftoi gjithashtu se vetëm në datat 14 dhe 15 tetor, në Spitalin e Traumës kanë marrë shërbim 128 persona, prej të cilëve 86 punonjës policie, 38 protestues dhe 5 të mitur.

Avokati i Popullit dënoi të gjitha format e dhunës që kanë shoqëruar protestat e ditëve të fundit.

“Dënojmë dhunën ndaj policëve. Dënojmë dhunën ndaj protestuesve. Dënojmë dëmtimin e pronës publike dhe të pronës private, përfshirë bizneset”, thuhet në deklaratë.

Cilat janë kërkesat e protestuesve?

Studentët thonë se protestojnë kundër kostove të larta të arsimit dhe korrupsionit qeveritar, ndërsa kërkesë kryesore kanë dorëheqjen e Qeverisë së udhëhequr nga Edi Rama. Atyre u janë bashkuar edhe nxënës të shkollave të mesme. Mësimi është bojkotuar në universitete në Tiranë dhe në disa qytete të tjera, si dhe në disa gjimnaze të kryeqytetit.

Ata thonë se janë të zemëruar edhe për shitjen e zonave të paprekura të bregdetit shqiptar për ndërtimin e një kompleksi turistik luksoz, të mbështetur nga Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump.

Trazirat përbëjnë sfidë për Ramën, i cili fitoi mandatin e katërt vitin e kaluar, duke premtuar se do ta udhëheqë Shqipërinë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Ai synon që vendi të anëtarësohet në BE që në vitin 2028.

Më herët të premten, Rama bëri thirrje për qetësi dhe fajësoi “duart e huaja” për trazirat e dhunshme disaditore. Ai nuk i identifikoi ato, por tha se po synojnë të pengojnë përpjekjet e vendit të tij për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian.

“Këto janë duar të huaja që nuk e duan Shqipërinë të qetë”, tha ai në një video të publikuar në faqen e tij në Facebook.

Rama këmbënguli se protestat nuk kanë të bëjnë “fare me hallet, me problemet, me aspiratat legjitime të gjithkujt që dëshiron një jetë më të mirë”.

“E gjithë kjo është po ajo dorë, po ajo dorë që e ka kapur për fyti opozitën shqiptare, dhe që e ka djegur dhe shkatërruar jo një herë Shqipërinë, dhe që është gati ta djegë e ta shkatërrojë përsëri, për të mos e lënë të bëjë përpara”, tha ai.

| Radio Evropa e Lirë