Shkarkimi i Vjosa Osmanit nga pozitat
e saj brenda Lidhjes Demokratike të Kosovës, nga analistë politik në Ferizaj po
konsiderohet rikthim i kohës së diferencimit politik dhe shenjë e keqe për
demokracinë në vend.
Afrim Demiri, analist dhe ish-gazetar
nga Ferizaj, thotë se ky veprim i LDK-së pa debat të brendshëm politik dhe me
votim elektronik, është vetëvrasje politike e kësaj partie.
“E kam parë këtë proces si një proces jodemokratik i cili në
esencë nuk e shpreh një demokraci të brendshme të partisë pasi nuk mund
të hiqet kuadri kryesor i partisë që deri dje ia ke besuar edhe kandidaturën për të përfaqësuar në
garë elektorale si kandidate për kryeministre pa asnjë diskutim të
brendshëm politik, prandaj vijmë tek ajo pika më e dobët e partive tona tek
demokracia e brendshme partiake dhe logjikisht nuk mund të ndërtohet edhe
një sistem demokratik, pasi një parti e cila nuk ka demokraci të brendshme
nuk mund të ofroj një qasje demokratike qeverisëse. Këtu është problemi
që unë Vjosa Osmanin e shoh si një
personalitet të fuqishëm e cila duke mbrojtur votën qytetare i ka dhënë
shembull partisë edhe në aspektin e edukimit demokratik”, tha Demiri.
Demiri thotë se shkarkimi i Osmanit
shihet edhe si garë politike brenda LDK-së. Sipas tij, udhëheqësit e
LDK-së kanë pretendime ta sjellin Avdullah Hotin në krye të partisë.
“Këtu kemi të bëjmë edhe me rivalitete të brendshme partiake
për arsye se i dimë përçarjet që ishin në horizont gjatë procesit
zgjedhor brenda LDK-së dhe pikërisht ishte figura e Vjosa Osmanit e cila
krijoi një unitet të brendshëm partiak dhe mbi këtë unitet u kthye vota e
LDK-së e cila u promovua si një shpresë e re demokratike krahas ndryshimeve
që ofronte edhe Vetëvendosje që nuk ishte deri tash në pushtet dhe gëzonte
një moral publik karshi procesve korruptive, prandaj shkarkimin e saj e shoh një ndërprerje të kësaj fryme.
Nëse LDK-ja ishte parimore dhe donte
të bënte ndryshime pse nuk e propozoi
Osmanin për kryeministre kur ajo ishte e nominuar gjatë procesit zgjedhor,
por promovoi për kryeministër një person tjetër, prandaj unë e shoh që nesër
z.Hoti ta merr vet partinë, këtu ka një revoltë të madhe e cila nuk mund të
fashitet deri në fund pasi Vjosa Osmani është rubikon i LDK-së, por edhe i
kthesës demokratike në kuadër të vendit”, tha Demiri.
Pas vendimit të Lidhjes Demokratike
të Kosovës, Osmani ka shpjeguar edhe disa arsye pse është shkarkuar, ku
ndër të tjera ajo thotë se është diferencuar edhe për shkak se është
grua. Arbenita Topalli nga Inciativa për Progres dhe aktiviste e të drejtave
të grave në Ferizaj, thotë se shkarkimi i Vjosa Osmanit është mbytje e
shpresës për gjininë femërore.
“Në aspektin politik rregullimi i brendshëm i partive politike ka
të bëj me funksionimin e tyre demokratik duke konsideruar edhe pozitën e
gruas brenda partisë. Pritjet kanë qenë shumë të larta edhe nga qyetarët,
sidomos nga gratë nëse e shohim në aspektin gjinor, pasi gjatë aktiviteteve që
kemi organizuar sa i përket të drejtave të grave dhe mosdiskriminimit të
tyre në shoqëri ka qenë një shpresë Vjosa Osmani për të gjitha gratë në
vend duke qenë se përveç që doli një kandidate e suksesshme dhe si kryetare e Kuvendit të Kosovës ka
qenë shpresë për të gjitha gratë për të kërkuar të drejtat e tyre në
të gjitha fushat, si e drejta e pronës, e punës, e shoqërisë dhe kjo normalisht ka reflektuar
edhe me një lloj pakënaqësie në aspektin gjinor nga ana jonë dhe nga ana e
shoqërisë. Ky përjashtim pavarësisht procedurave që ka kaluar brenda
partisë është e drejtë partiake, por ta përjashtosh një grua e cila ka kontribuar vazhdushëm ndër vite
mund të themi që më tepër i ka kaluar pritshmëritë e degradimit të një
femre në pozita vendimmarrëse”, tha Topalli.
Topalli thotë se shkarkimi i Osmanit në njëfarë forme ka kthyer sistemin e
dikurshëm, atë patriarkal.
“Katër vite kemi që në Ferizaj bëjmë organizime të ndryshme
që të ngritim vetëdijen e qytetarëve për respektimin e të drejtave të
grave dhe me të vërtet na ka kthyer prapa në këtë drejtim dhe kjo
reflekton gjithkund. Kujtojmë që kanë marrë hapa të ngutshëm karshi
qëndrimeve që ka pas Vjosa pasi në këto raste e drejta dhe shprehja e mendimit është e lirë pavarësisht a është
brenda partisë apo në institucione, përderisa nuk ka pas vendime apo veprime
për burra të cilët shprehen sikurse vendimin që e morën për Vjosën“,tha Topalli.
Sipas letrës së kreut të LDK-së
drejtuar anëtarëve të Këshillit të Përgjithshëm, Osmani është
shkarkuar me 70 vota pro nga 95 sa kishin votuar në Këshillin e
Përgjithshëm, kurse 16 ishin shprehur kundër e 9 kishin abstenuar, ndërsa
28 nuk kishin pranuar të merrnin pjesë në votim.
Kuvendi i Kosovës ka miratuar në lexim të parë projektligjin për ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara.
Në votim morën pjesë 91 deputetë, të cilët votuan pro, pa asnjë votë kundër apo abstenim. Grupi Parlamentar i LDK-së nuk mori pjesë në votim.
Nisma ligjore, e iniciuar nga PDK-ja, parasheh kufizimin e dënimit maksimal në 15 vjet burgim, mundësinë e ankesës në Gjykatën Supreme dhe mbajtjen e dënimeve në Kosovë.
Projektligji do të shqyrtohet edhe në komisionet parlamentare, ku mund të propozohen amendamente, para se të rikthehet në Kuvend për lexim të dytë dhe votim përfundimtar.
Nga PDK-ja kanë deklaruar se presin që projektligji të miratohet sot në të dyja leximet.
Rregullorja e Kuvendit mundëson shmangien e afateve të zakonshme procedurale për votim të dytë të ligjit, me propozimin e së paku gjashtë deputetëve dhe mbështetjen e dy të tretave të deputetëve të pranishëm.
Platforma “Liria ka Emër” ka thirrur për sot marsh protestues gjithë popullor për ta kundërshtuar vendimin e Gjykatës Speciale për katër ish-krerët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.
Protesta me moton “Jo në Emrin Tim”, që do të mbahet në sheshin “Skënderbeu” në Prishtinë me fillim nga ora 16:00, është përkrahur edhe nga shoqatat e dala nga lufta dhe Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së, e cila ka njoftuar se për protestën e sotme ka transport të organizuar për qytetarët nga jashtë Prishtinës.
Kështu, nga Ferizaj nisja bëhet në mënyrë te organizuar me autobusë nga palestra “Bill Clinton” në ora 14:00, ka njoftuar OVL UÇK dega në Ferizaj.
Ndërkaq, Komuna e Prishtinës ka njoftuar se nga ora 14:00 deri në 20:00 transporti publik do të jetë falas.
Kuvendi i ri i Kosovës ka miratuar të hënën, në seancën e tij të parë plenare, një deklaratë lidhur me aktgjykimin e Gjykatës Speciale të Kosovës në Hagë ndaj katër ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK).
Deputetët thanë se e konsiderojnë “si të papranueshëm përfundimin për ekzistencën e një qëllimi të përbashkët kriminal” të katërshes.
Në foltoren e Kuvendit, kryeparlamentarja Albulena Haxhiu lexoi deklaratën për të cilën ranë dakord Lëvizja Vetëvendosje (LVV), Partia Demokratike e Kosovës (PDK), Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK), Aleanca dhe Grupi Parlamentar Multietnik.
Deklarata e 28 shtatorit u miratua me 99 vota për, asnjë kundër dhe asnjë abstenim.
Më vonë, Kuvendi zgjodhi nënkryetaren e tij nga radhët e PDK-së, Vlora Çitakun, dhe caktoi anëtarët e komisioneve parlamentare.
Nisma e PDK-së për ndryshime në ligjin për Specialen
Miratimi i deklaratës për Specialen u bë në kohën kur PDK-ja po propozon ndryshime në projektligjin e atyre që zyrtarisht njihen si Dhomat e Specializuara të Kosovës, pas dënimit me gjithsej 81 vjet burgim për krime lufte ndaj Thaçit, Krasniqit, Veselit dhe Selimit.
Projektligji i PDK-së, i propozuar javën e kaluar, kërkon që juridiksioni i Gjykatës Speciale të kufizohet te veprat penale të përmendura në një raport të vitit 2011 të Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës, i cili trajtonte, ndër të tjera, pretendimet për trafikim organesh pas luftës në Kosovë.
Ai parasheh ndryshimin e periudhës kohore që mbulon Specialja: nga janari i vitit 1998 deri në dhjetor të vitit 2000, në periudhën nga 1 korriku i vitit 1999 deri në dhjetorin e vitit 2000.
PDK-ja propozon, gjithashtu, që ndëshkimi maksimal që do të mund ta shqiptonte Gjykata të jetë 15 vjet burgim.
Projektligji parasheh edhe që dënimet të ekzekutohen në Kosovë, dhe që personat e dënuar të mund të jenë subjekt i faljes presidenciale.
Mbështetje kësaj nisme i ka dhënë Aleanca, teksa LVV në pushtet tha se do të shqyrtojë fillimisht në aspektin juridik, ndërsa LDK ende nuk ka një qëndrim zyrtar për këtë.
Më 16 shtator, Specialja dënoi me nga 25 vjet burgim Hashim Thaçin dhe Jakup Krasniqin, me 18 vjet burgim Kadri Veselin dhe me 13 vjet burgim Rexhep Selimin.
Pas shqiptimit të dënimit ndaj ish-eprorëve të UÇK-së në Hagë, u organizuan protesta për çdo natë në Prishtinë në kundërshtim të aktgjykimit.
Rezolutat e mëparshme
Në shkurt 2026, Kuvendi i Kosovës miratoi një rezolutë që u kërkon Dhomave të Specializuara dhe Zyrës së Prokurorit të Specializuar në Hagë të garantojnë gjykim të drejtë dhe të paanshëm, në përputhje me standardet kushtetuese dhe ndërkombëtare dhe duke respektuar të drejtat e të akuzuarve.
Rezoluta kërkonte gjithashtu transparencë dhe llogaridhënie, ndërsa konfirmoi zotimin e Kosovës për mbështetjen financiare të mbrojtjes së të akuzuarve.
Po ashtu edhe në vitin 2016, Kuvendi i Kosovës miratoi Rezolutën për vlerat e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), përmes së cilës shprehu qëndrimin se lufta e UÇK-së ishte e drejtë dhe se vlerat e saj duhet të ruhen e të mbrohen.
Përmes kësaj rezolute Kuvendi i Kosovës u kishte propozuar institucioneve kompetente që, në përputhje me ligjin për dhënien e dekoratave, t’i dekoronin për merita të veçanta komandantët dhe ushtarët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.
Rezolutat e miratuara në Kuvend pasqyrojnë qëndrim dhe vullnet politik për një çështje, por pa një detyrim ligjor.